PALUBA
April 25, 2019, 07:40:21 pm *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News: Za sve probleme prilikom registracije obratite se mailom na flushroyal75@gmail.com ili miodrag.radojkovic@paluba.info
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Del.icio.us Digg FURL FaceBook Stumble Upon Reddit SlashDot

Pages: [1]   Go Down
  Print  
Author Topic: O sistemima ubrizgavanja goriva kod dizel motora  (Read 36442 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
Boro Prodanic
Prijatelj foruma
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 10 685


« on: December 30, 2013, 10:02:38 pm »

O sistemima ubrizgavanja goriva kod dizel motora

Da se podsetimo: dizel motori rade na principu ubrizgavanja goriva pod visokim pritiskom u cilindar u kojem je klip sabio i tako zagrejao ranije usisani vazduh. U vrućem vazduhu ubrizgano gorivo se pali i cilindar dolazi u radni takt - ekspanziju, odnosno brzo kretanje klipa na dole prilikom kojeg se radilici motora predaje energija dobijena sagorevanjem goriva.

Sistem goriva dizel motora sastoji se od rezervoara, filtera ili prečistača, cevi i creva - vodova, pumpi i uređaja za ubrizgavanje goriva u cilindre.


* 0 - sistem dobave goriva.gif (5.79 KB. 318x411 - viewed 1746 times.)

* 1 - filter goriva.jpg (28.93 KB. 416x450 - viewed 802 times.)

* 2 - grubi filter goriva.jpg (21.83 KB. 493x500 - viewed 775 times.)

* 3 - fini filter goriva.jpg (60.53 KB. 400x400 - viewed 812 times.)

* 4 - element finog fitera goriva.jpg (32.75 KB. 400x300 - viewed 18872 times.)


U početku su motori sa unutrašnjim sagorevanjem izrađivani bez pumpi za gorivo, jer je gorivo zbog gravitacije – slobodnog pada stizalo u cilindar. Međutim, razvojem SUS motora brzo se pojavila potreba da se gorivo iz rezervoara pumpa u cilindar. Kod dizel motora, gorivo se pod niskim pritiskom iz rezervoara šalje u pumpu visokog pritiska, na našim prostorima najčešće zvanom „Boš“ pumpa, iz koje se u tačno određenim „porcijama“ i u pravo vreme šalje u cilindre motora.

Danas dizel motori najčešće imaju po dve pumpe goriva – električnu, unutar rezervoara (pumpa niskog pritiska a velikog protoka) i drugu, pumpu visokog pritiska/malog protoka, a kod novijih modela Common Rail uređaj, na motoru ili u njegovoj neposrednoj blizini.

Logged
Boro Prodanic
Prijatelj foruma
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 10 685


« Reply #1 on: December 31, 2013, 07:41:26 pm »

Sledeća slika prikazuje električnu pumpu goriva koja se najčešće ugrađuje u rezervoar goriva:


* 5 - elektricna pumpa goriva (u rezervoaru).jpg (19.94 KB. 220x200 - viewed 19186 times.)


Na sledećoj slici prikazana je dobavna pumpa niskog pritiska sa grubim filterom goriva i ručnom pumpom za odvazdušenje sistema goriva. Ovakvu pumpu srećemo kod starijih i prostijih motora, najčešće kod traktora i drugih poljoprivrednih mašina.


* 6 - dobavna pumpa sa filterom i rucnom pumpom.jpg (28.97 KB. 580x625 - viewed 1052 times.)


Pre nego što je elektronsko ubrizgavanje goriva počelo široko da se primenjuje, za ubrizgavanje goriva u cilindre dizel motora korišćene su mehaničke pumpe. Kao prvo, već pomenuta „Boš“ linijska pumpa sa onoliko elemenata koliko motor ima cilindara:


* 7 - spoljni izgled klasicne linijske bosch pumpe.jpg (16.25 KB. 400x260 - viewed 19603 times.)

* 8 - model bosch pumpe.jpg (30.14 KB. 454x474 - viewed 4217 times.)

* 9 - poprecni presek bosch pumpe.gif (13.16 KB. 582x368 - viewed 2188 times.)


Klasične „Boš“ pumpe se i danas mnogo koriste kod dizel motora srednje snage.

Logged
kumbor
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 14 228


« Reply #2 on: December 31, 2013, 07:56:27 pm »

A do nedavno je korišćena kod mercedesovih dizela za automobile. Trpe svakakvo gorivo i traju maltene večno.
Logged
Boro Prodanic
Prijatelj foruma
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 10 685


« Reply #3 on: January 01, 2014, 10:14:15 pm »

Rotaciona pumpa (aksijalna klipna pumpa) visokog pritiska nastala je nešto kasnije, ali je našla široku primenu zbog manjih gabarita i lakšeg održavanja:


* 10 - bosch rotaciona pumpa za ubrizgavanje dizel goriva.gif (10.11 KB. 466x455 - viewed 1688 times.)


Rotacione pumpe se i danas koriste kod dizel motora manje snage.

Kod velikih dizel motora pumpe za ubrizgavanje, iz praktičnih razloga najčešće su izvedene za svaki cilindar posebno:



Iako je o Common Rail sistemu ubrizgavanja goriva već bilo reči u temi Dizel motori, ne možemo a da ga ne spomenemo i ovde. Naime, svi moderni dizel motori manjih snaga (za automobile i slično) danas se prave po ovom sistemu:


* 12 - sema common rail sistema ubrizgavanja goriva.jpg (38.45 KB. 466x711 - viewed 4080 times.)


Common Rail sistem, izmišljen šezdesetih godina XX veka a ušao u serijsku proizvodnju 1995, omogućio je znatno smanjenje potrošnje goriva i manje štetnih gasova u izduvnom sistemu motora, dakle manje zagađenje životne sredine. Naime, sedamdesetih godina XX veka u Evropi je bilo dosta diskusija o zabrani proizvodnje dizel motora zbog velikog zagađenja vazduha koje izazivaju. Common Rail sistem je upravo odgovor na te kritike dizel motora.

Na kraju, nekoliko reči o samom ubrizgavanju goriva u cilindre: nakon pumpe visokog pritiska, gorivo se cevima visokog pritska vodi u uređaj koji se zove ubrizgač ili brizgaljka:


* 13 - animacija rada ubrizgaca.gif (9.38 KB. 134x233 - viewed 18350 times.)


Ubrizgač je relativno jednostavan uređaj čija uloga je da u cilindar ubrizga gorivo kada je klip gotovo dosegao gornju mrtvu tačku (GMT) a temperatura sabijenog vazduha dovoljna za paljenje goriva.

Kod motora sa Common Rail sistemom gorivo se u cilindar ubrizgava na potpuno drugačijem principu, jer o momentu ubrizgavanja i količini goriva koje će biti ubrizgano u cilindar odlučuje CPU (centralna procesorska jedinica) a ne opruga ubrizgača i ugao zakreta elementa „Boš“ pumpe.

Važno je ovde napomenuti jednu stvar: bez obzira na Vaše znanje o mehanici, nikada ne dirajte Common Rail sistem dok motor radi! Naime, pritisak kojim se gorivo ubrizgava u cilindar kod ovakvih motor ide i do 2500 bara. Dizel gorivo pod takvim pritiskom u slučaju nestručnog rukovanja sistemom može da bude ubrizgano u ljudsko telo, što može da izazove teške povrede, čak i smrt.

Logged
Bozo13
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 15 679



« Reply #4 on: January 02, 2014, 07:48:33 am »

Kod velikih motora Common Rail pumpe ne koriste se zbog dimenzija, komplicirane izvedbe ili jednostavno ne pašu na velike motore?

Hvala
Logged
Boro Prodanic
Prijatelj foruma
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 10 685


« Reply #5 on: January 02, 2014, 07:59:13 am »

Kod velikih motora Common Rail pumpe ne koriste se zbog dimenzija, komplicirane izvedbe ili jednostavno ne pašu na velike motore?

Hvala

Zbog svega što si naveo, i još zbog dva razloga: veliki Common Rail sistemi nisu ekonomični kao mali, i kod velikih dizel motora ne zahteva se brza promena broja okretaja kao kod malih i srednjih motora, oni uglavnom duže periode vremena rade na konstantnom broju obrtaja.
Logged
Pero™
vodnik
*
Offline Offline

Posts: 400



« Reply #6 on: July 03, 2014, 05:00:45 pm »

Ovo gore "12 - sema common rail sistema ubrizgavanja goriva.jpg"

 je slika 4taktnog BENZINSKOG motora

Tu se gorivo ubrizgava ispred ventila (na skici se vidi i svečica)

Kod dizela se gorivo ubrizgava direktno u cilindre.

Shema:


* 1.jpg (114.24 KB. 600x652 - viewed 1556 times.)

« Last Edit: July 03, 2014, 05:56:14 pm by Jester, Reason: ubačena slika u attachment » Logged
Minolovac
Urednik
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 614


« Reply #7 on: July 03, 2014, 07:38:05 pm »

Ako se dobro sjećam i motori M503 A na TČ i RČ su imali neku vrstu common raila sa pumpom/ubrizgačem u komadu.
Logged
Pero™
vodnik
*
Offline Offline

Posts: 400



« Reply #8 on: July 03, 2014, 09:31:51 pm »

Pa ta beštija od motora uopšte nje mala... Shocked

Po slikama što jih gledam, stvarno izgleda da svaki red cilindara ima zajednički vod, ali nije to common rail u smislu reči što ga znam sad, kad elektronika otvara injektore za svaki cilindar, po mom mišljenju ceo red cilindara pali odjednom. Balansiranje (mirnost rada) nebi smeo biti velik problem kod X motora, kod malih motora, recimo L4 paljenje mora biti pojedinačno zbog mirnijeg hoda/rada.
Logged
Boro Prodanic
Prijatelj foruma
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 10 685


« Reply #9 on: July 04, 2014, 06:56:10 am »

Ovo gore "12 - sema common rail sistema ubrizgavanja goriva.jpg"

 je slika 4taktnog BENZINSKOG motora

Tu se gorivo ubrizgava ispred ventila (na skici se vidi i svečica)

Kod dizela se gorivo ubrizgava direktno u cilindre.

Shema:

[ Attachment ]

Moja greška. Neka mi to bude sav greh. Smiley
Logged
Pero™
vodnik
*
Offline Offline

Posts: 400



« Reply #10 on: July 04, 2014, 07:52:52 am »

Boro, ne trebaš se izvinjavati, pišeš dobre članke i sa puno slika i ilustracija 

Ko radi taj i greši, ko ne radi nije ništa pogrešio.  Wink
Logged
dark-bullet
vodnik I klase
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 674



« Reply #11 on: July 04, 2014, 01:05:07 pm »

Gledam temu i nešto mi fali među motorima sa pumpom visokog pritiska (narodno: "Bosch pumpa") i motorima sa zajedničkim vodom ("common rail").

Radi se, naime, o tome, da kao Landroveraš često dođem u dodir sa TD5 motorom koji ne spada niti u jednu od te dvije kategorije iako površan pogled nakazuje, da bi mogao biti "common rail" motor. Ali nije, nego se radi o motoru sa "Unitary Injection" (ne znam kako se kaže po s-h).

"Unitary Injection" je poseban u tome jer je sam injektor (diza) kombinacija mehaničke pumpe i električnog ventila kojim se upravlja ECU računarom.

Klasični "common rail" ima taj "common rail" (zajednički vod, tj. zajednički rezervoar goriva visokog pritiska) pod velikim pritiskom (nad 1500 bara), dok se u npr. TD5 motoru gorivo dovodi sličnim sistemom do samog injektora ali pod pritiskom cca. 4,2 bara.

Zanimljivo je kod TD5 motora i to, što je električna pumpa za gorivo koja se ugrađuje u sam rezervoar zapravo dvodjelna pumpa, te se gorivo pod pritiskom od oko 4,5 bara pumpa već iz te pumpe, te dovodi do regulatora koji ima funkciju izjednačavanja možebitnih njihanja u pritisku na stalni radni pritisak.

Sam injektor dobiva pogon sa bregaste osovine koja direktno vrši pritisak na pojedini injektor u točno određenom trenutku.

Evo i sheme:


* 3gBTd5FuelDelmxj.jpg (148.71 KB. 800x933 - viewed 1464 times.)

« Last Edit: July 04, 2014, 06:19:37 pm by SOLARIS 1972, Reason: slika ubačena u atačment » Logged
Kepp
mornar
*
Offline Offline

Posts: 5


« Reply #12 on: December 17, 2014, 05:52:42 pm »

Sigurno mislis na Pumpa-Dizna sistem. TDI motori koji imaju oznaku PD imaju dodatno bregasto vratilo koje pritiska "pumpicu" na vrhu brizgaljke. Kod nas u Naftagasu imamo dvotaktne dizel motore (Detroit Diesel) koji imaju slican pogon brizgaljki Smiley

Pozdrav

Ivan:)
Logged
dark-bullet
vodnik I klase
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 674



« Reply #13 on: December 18, 2014, 01:58:58 pm »

Da, VW je za takve motore imao oznaku PD ("Pumpe Düse") za SDI i TDI motore, ali je kasnije prešao na common-rail. I Detroit Diesel je proizvodio tj. proizvodi motore s takvim injektorima, pumpa-dizama.
Logged
Pages: [1]   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.02 seconds with 24 queries.