PALUBA
December 13, 2019, 08:13:24 am *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News: If you are experiencing problems during registration process, please contact us on flushroyal75@gmail.com
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Del.icio.us Digg FURL FaceBook Stumble Upon Reddit SlashDot

Pages:  [1] 2 3 4 5   Go Down
  Print  
Author Topic: Tenderi (veliki remorkeri) JKRM  (Read 29992 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 29 168



« on: October 25, 2008, 12:12:31 pm »

Tenderi, ili kako su ih još zvali veliki remorkeri Jugoslovenske Kraljevske ratne mornarice su podelili sudbinu, padanja u zaborav, najvećeg broja mornaričkih pomoćnih brodova. O njima je jako malo pisano, tako da je njihova vredna i tiha služba ostala gotovo nezabeležena, daleko od "svetala i slave" kojom su, ponekad sasvim nezasluženo, bili ovenčani ratni brodovi. Neki od remorkera su ostavili daleko veći trag u istoriji od sjajnih i uglancanih ratnih brodova, a da njihov rad u pozadini, nikada nije nagrađen.

Tenderi su specijalni, posebno građeni brodovi, osposobljeni za tegljenje, spasavanje i pružanje pomoći drugim brodovima. Uglavnom su se koristili za pomoć velikim brodovima, tegljenje većih brodova između dve luke, spašavanje brodova oštećenih u nevremenu ili ratnim akcijama i dr. Imali su jake pogonske motore sposobne da povuku brod mnogo veči od njih samih. Bili su opremljeni jakim pumpama, vitlima, manjim kranovima i drugom opremom namenjenoj spasavanju i tegljenju brodova.


Tenderi u ratnoj mornarici Kraljevine SHS (Jugoslavije)

Kraljevini SHS je pod uticajem italijanskog mešetarenja na Mirovnoj konferenciji u Parizu početkom decembra 1919 godine od celokupne Austro-Ugarske flote pripao mali broj inferiornih jedinica među kojima je bilo 5 većih remorkera (tendera) i veći broj manjih remorkera. Sudbina mornarice je ostala neizvesna sve do sklapanja Rapalskog ugovora 12. novembra 1920. godine, kojim je određena granica između Italije i Kraljevine SHS, a brodove koji su pripali Kraljevini, mornarica je preuzela tek 04.03.1921. godine.


* gigant-moćni.jpg (69.41 KB. 800x428 - viewed 375 times.)


Mornarici SHS (kasnije Jegoslavije) je pripalo 5 većih bivših Austro-Ugarskih remorkera (tendera).

To su bili: Moćni (ex Gigant, 260t), Silni (ex T-200, 200t), Snažni (ex T-105, 100t), Ustrajni (ex T-162, 160t), Marljivi (ex Vermač, 130t). Ovi brodovi su bili izgrađeni u Riječkom brodogradilištu Ganz & Co. Danubius i Stabilimento Tecnico Triestino iz Trsta, tada najvećim Austro-Ugarskim brodogradilištima koji su gradili brodove za AU ratnu mornaricu.

Velikim remorkerima je ubrzo pridružen još jedan tender igrađen 1915 godine u britanskom brodogradilištu Smith's Dock Co. koji je kupljen od ruskih emigranata pod imenom "Car Dušan" (Tsar Dushan). Imao je deplasman od 370 t. Uvršten je u flotu KJRM kao tegljač pod imenom '' Jaki ''.

"Moćni" i "Silni" su poznati kao prvi brodovi koji su 1918 godine istakli zastavu države SHS (Slovenaca, Hrvata i Srba, koja nije isto što i kasnija Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca i koja je postala sastavni deo Kraljevine nakon ujedinjenja) i kao prvi brodovi koji su, uz Savezničko odobrenje, nosili savezničku zastavu i obavljali razne prevoze po Boki i izvan nje dok je sudbina flote bila razmatrana. Prvi komandant "Silnog" je bio Mirko Pleiweiss, poznati oficir JKRM, kasnije KKB na raznim visokim funkcijama u mornarici.

Na dan predaje brodova od strane saveznika novoj državi, Mirko Pleiweiss je bio prvi komandant broda koji je razvio Jjuugoslovensku zastavu a "Silni" prvi brod pod novom zastavom. Kasnije, tokom godine, Mirko Pleiweiss je postao komandantom većeg remorkera "Moćni", koji je to doživeo kao veliko unapređenje jer su tada ta dva broda bili još uvek jedini brodovi nove mornarice koji su plovili pod jugoslovenskom zastavom.


* Tsar Dushan- Jaki.jpg (28.73 KB. 879x589 - viewed 370 times.)


"Moćni" i "Silni" su pripadali Komandi Boke Kotorske, odnosno njenoj Mornaričkoj saobraćajnoj komandi.
Njihove posade su bile kombinacija vojnih lica i civila. Remorkeri su bili opremljeni jakim pumpama i mazivom kojim su vršili spasavanje nasukanih i ugroženih brodova. Poznat je slučaj kada je remorker "Moćni" spasao i oteglio parobrod "Cement" za Šibenik.

Tenderi su bili "radni konji" mornarice. Tokom dvadesetih i tridesetih brodovi su bili maksimalno iskorištavani i učestvovali su u spasavanju mnogih brodova, prevozili su trupe, poštu, namirnice ... Često su korišteni za specijalističke kurseve gde su prevozili oficire drugih rodova vojske.

Tokom 1936 godine, nakon gotovo 40 godišnje službe, iz flote je povučen tender "Moćni" zbog zastarelosti te je ubrzo izrezan. Od belgijskog brodogradilišta Cockerill je naručen novi tender koji je dobio isto ime "Moćni".

Zajedno sa tankerom "Perun" koji je bio građen u istom brodogradilištu tokom 1939 godine je krenuo na put za Jugoslaviju. Dok je "Perun" šlepovao "Moćnog" i jednu baržu sa dva člana posade, došlo je zbog lošeg vremena do nesreće i "Moćni" je potonuo 40 milja severoistočno od Vilana 29 maja 1939 godine. Dvočlana posada je spašena herojskom akcijom belgijskog motornog broda M/S "Moanda".


* Silni...jpg (30.66 KB. 488x654 - viewed 347 times.)


U Aprilskom ratu nisu uzimali većeg učešća osim tendera "Silni". Na čudan način, voljom sudbine ponovo su se ukrstili putevi "Silnog" i KBB Mirka Mirka Pleiweissa koji je tada bio komandant pomorske odbrane sa sedištem u Selcu. Pleiweiss je naredio PBB Leonhu, komandantu "Silnog", koji je do tada učestvovao u spasavanju jednog parobroda pogođenog neprijateljskom avionskom bombom, da otplovi u zaliv Šilo i da obavesti komandante tamo usidrenih parobroda da se svi parobrodi odmah i bez odlaganja potope, a da u slučaju oglušenja komandanata o naređenje pristupi potapanju brodova.

Nakon uspešno izvršenog zadatka, "Silni" se sa ukrcani ljudstvom povlačio ka jugu gde je kod baterije Sv.Juraj napušten od posade i potopljen. Kasnije je bio izvučen i korišćen od italijana dok nije bio potopljen u Puli 1943 godine. Ostale tendere su takođe zarobili italijani i koristili za svoje potrebe.

« Last Edit: September 26, 2009, 09:54:46 am by dreadnought » Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 29 168



« Reply #1 on: November 10, 2008, 08:48:47 am »

Svi veliki remorkeri JKRM su bili dobri brodovi. Pošto su bili tegljači, dobro su se držali na moru pa čak i u slučaju velikih talasa i nemirnog mora.


Moćni

"Moćni" je bio izgrađen 1899 godine i imao je deplasman 260t. Bio je dugačak 33m, širok 6,4m, imao je gaz 2,8m. Imao je mašine od 300 k/s koje su dozvoljavale maksimalnu brzinu od 11 Mi/s i akcioni radijus od 544 Mi. Imao je posadu od 26 članova a bio je naoružan sa jednim topom kalibra 47mm L/44 i jednim mitraljezom 8mm.


* Moćni.jpg (30.87 KB. 767x554 - viewed 374 times.)



Silni

"Silni" je bio izgrađen 1914 godine, deplasmana 200t. Bio je dugačak 35m, širok, 5,5m a gaz mu je bio 3,5m. Imao je mašine snage 620k/s, razvijao je maksimalnu brzinu 10 Mi/s, dok mu je akcioni radijus bio 500 Mi.
Bio je naoružan sa dva topa 47 mm L/44 i jednim mitraljezom 8mm. Posadu je činilo 19 članova.


* Silni.jpg (25.77 KB. 851x467 - viewed 360 times.)



Snažni

"Snažni" je izgrađen 1917 godine. Imao je deplasman 100t, dužinu 25m, širinu, 5,75m, gaz 2,85m. Motori snage 630k/s su razvijali maksimalnu brzinu od 10 Mi/s a akcioni radijus mu je bio 630 Mi.
Bio je naoružan sa dva mitraljeza 8mm. Imao je 14 članova posade.


* Snažni.jpg (45.81 KB. 838x573 - viewed 199 times.)



Ustrajni

"Ustrajni" je bio izgrađen 1915 godine i imao je deplasman 160t. Bio je dugačak 39m, širok 5,5m, a gaz mu je bio 2,5m. Imao je 12 članova posade. Motori su bili snage 250k/s, sa najvećom brzinom od 9 Mi/s pri akcionom radijusu od 900 Mi. Bio je naoružan sa dva mitraljeza od 8mm.


* Ustrajni.jpg (40.68 KB. 887x654 - viewed 190 times.)



Marljivi

"Marljivi" koji je bio najstariji od svih, je bio izgrađen 1898 godine. Imao je deplasman od 130t, bio je dugačak 37m, širok 5m a gaz je bio 3m. Mašine su imale 300k/s, najveću brzinu od 12 Mi/s a akcioni radijus 750 Mi.

Imao je 20 članova posade a bio je naoružan sa 2 topa kalibra 47mm L/44.


* vermač-marljivi.jpg (84.67 KB. 800x463 - viewed 216 times.)



Jaki

"Jaki" je izgrađen 1915 godine. Bio je najveći od svih tendera. Imao je deplasman od 370t, dužinu od 42m, bio je širok 6,7m a gaz mu je bio 2m. imao je motore snage 1200k/s a maksimalnu brzinu od 15 Mi/s.


* Jaki.jpg (25.47 KB. 874x511 - viewed 207 times.)

« Last Edit: March 06, 2012, 04:24:44 pm by dreadnought » Logged
jadran2
Stručni saradnik - Istorija RM
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 13 112



« Reply #2 on: September 22, 2009, 09:27:34 pm »

Evo "Silnog" snimljenog 1931.g. oko Dobrike.

Svojedobno A-U oznake T-200, porinut u pulskom arsenalu 1914-15, 205 t istisnine. Od 4/41 "Pertinace", potopljen u Puli 9/43.


* 2009-09-22-2059-11.jpg (166.35 KB. 551x372 - viewed 312 times.)

Logged
jadran2
Stručni saradnik - Istorija RM
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 13 112



« Reply #3 on: September 22, 2009, 09:28:34 pm »


* 2009-09-22-2109-14.jpg (153.3 KB. 532x353 - viewed 351 times.)

Logged
jadran2
Stručni saradnik - Istorija RM
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 13 112



« Reply #4 on: September 24, 2009, 08:34:33 pm »


Hvala Dreadnoughtu za lijepu retrospektivu pomocnih, a vrijednih brodova.

Mozda da spomenem konacnu sudbinu, samo za neke od njih, gore ne spomenutu - koliko sam uspio sakupiti :

- "JAKI" - njegovu genealogiju sada znamo u potpunosti, navodno je vidjen krajem 1943.g. na Malti, dalje nemam trag, ako uvazeni clanovi
             imaju neke podatke, bilo bi dobro da zaokruzimo cjelinu,

- "MARLJIVI" - koristen u tal. RM kao "Diligente", 03/45 vracen. Rashodovan 1970-ih godina. Mijenjao oznake R-23, PR-56, PP-21,

- "USTRAJNI" - pod nazivom "Duraturo" koristen u tal. RM, vracen 8/45, rashodovan 1957,

- "SNAZNI" - pod nazivom Resistante" vracen 03/45, rashodovan 1959.     
Logged
brodarski
Stručni saradnik - Istorija RM
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 12 015



« Reply #5 on: September 26, 2009, 03:59:56 pm »

Moćnog nema na popisu, a novi Moćni je potonuo na putu iz brodogradilišta u Jugoslaviju.
Logged
marinero
Prijatelj foruma
poručnik fregate
*
Offline Offline

Posts: 4 100


« Reply #6 on: December 12, 2009, 11:40:30 pm »

Ima li igdje fotografije tog nesretnika koji je potonuo na putu iz brodogradilista u YU ? Bilo bi to zanimljivo vidjeti....
Logged
brodarski
Stručni saradnik - Istorija RM
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 12 015



« Reply #7 on: December 13, 2009, 08:52:16 am »

Možda u kojoj Jadranskoj straži ima nacrt tog Moćnog. Sliku nikad nisam vidio.
Logged
jadran2
Stručni saradnik - Istorija RM
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 13 112



« Reply #8 on: December 13, 2009, 09:39:25 am »

Prije nekoliko godina na jednom zapadnom forumu

http://www.maritime-information.net/forum/viewtopic.php?t=5&sid=f0268e6f44c5e8a3f39fb672ec5bf25a

jedan od ucesnika pohvalio se da ima crteze/fotografije, ali ih nazalost nikada nije postavio; samo brodogradiliste je prije skoro 30 g. bankrotiralo.
Logged
ZastavnikDjemo
Portparol Palube
Prijatelj foruma
poručnik korvete
*
Offline Offline

Posts: 3 519



« Reply #9 on: December 13, 2009, 11:22:53 pm »

Prije nekoliko godina na jednom zapadnom forumu

http://www.maritime-information.net/forum/viewtopic.php?t=5&sid=f0268e6f44c5e8a3f39fb672ec5bf25a

jedan od ucesnika pohvalio se da ima crteze/fotografije, ali ih nazalost nikada nije postavio; samo brodogradiliste je prije skoro 30 g. bankrotiralo.

Ako je tako, cela arhiva tog brodogradilišta bi trebala da bude pohranjena negde, moraću da se raspitam. Sada je na mestu tog brodogradilišta izgrađena nova palata pravde u Antverpenu. Izvinite za offtopic.
Logged
jadran2
Stručni saradnik - Istorija RM
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 13 112



« Reply #10 on: December 13, 2009, 11:55:05 pm »

Zastavnice, svaka pomoc je dobrodosla.
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 29 168



« Reply #11 on: May 24, 2010, 03:59:12 pm »

Kolor razglednica tendera Marljivi (ex vrmac) dok je bio u KuK službi ...



* vrmac.jpg (101.4 KB. 570x363 - viewed 208 times.)


Za ovu sliku smo zahvalni našem brodarskom  Wink



Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 29 168



« Reply #12 on: August 16, 2010, 04:21:13 pm »

Tender "Marljivi" snimljen u Kotoru ... Snimak naprevljen 1939. godine.



* marljivi.jpg (86.7 KB. 864x561 - viewed 197 times.)




Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 29 168



« Reply #13 on: August 16, 2010, 04:37:10 pm »

"Snažni" u Kotoru ... Ovo je jako uvećani detalj jedne razglednice, te je stoga malo lošije kvalitete.



* snazni.jpg (56.31 KB. 894x443 - viewed 186 times.)

Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 29 168



« Reply #14 on: February 09, 2011, 04:11:09 pm »

Dve fotografije sa posadom tegljača Jaki, snimljene na samom brodu.


* jaki 1.jpg (127.22 KB. 1101x666 - viewed 197 times.)



* jaki.jpg (123.17 KB. 963x674 - viewed 206 times.)



Izvor: www.kolekcionari.com




Logged
Pages:  [1] 2 3 4 5   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.022 seconds with 26 queries.