PALUBA
August 23, 2019, 02:26:55 pm *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News:
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Del.icio.us Digg FURL FaceBook Stumble Upon Reddit SlashDot

Pages:  1 2 [3] 4 5 6 7 8   Go Down
  Print  
Author Topic: Vojnicke sahrane, groblja i spomenici u ratu  (Read 21017 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
duje
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 17 894



« Reply #30 on: June 22, 2016, 05:30:25 pm »

Sahrna savezničkog pilota, navjerovatnije Laurenca Meidla, (Žirovnica nad Martinjakom) (SLO), Njihov avion - "Sad Sack"  bio je obren 18.03.1044. deet su ih spasili partizani.


* pogrebpilota.jpg (51.1 KB, 600x423 - viewed 79 times.)
Logged
duje
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 17 894



« Reply #31 on: June 22, 2016, 05:32:39 pm »

Sahrana slovenskih domobrana - decembar 1943. u Ljubljani, poginulih u borbama sa partizanima.


* Domobranci decembar 1943. Ljuljana 1.jpg (116.3 KB, 353x248 - viewed 281 times.)

* Domobranci decembar 1943. Ljuljana 2.png (142.35 KB, 400x386 - viewed 83 times.)
Logged
duje
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 17 894



« Reply #32 on: June 22, 2016, 05:35:19 pm »

Sahrana A-U vojnika u blizini bolnice Podmelec (Soška fronta) I.svj. rat.


* Pogreb v bližini bolnice Podmelec I svj. rat.jpg (221.4 KB, 1367x873 - viewed 88 times.)
Logged
duje
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 17 894



« Reply #33 on: June 22, 2016, 05:45:38 pm »

Mart 1945, sahrana domobrana Alojza Zalara (SLO)




* z_84_27.png (72.06 KB, 400x250 - viewed 265 times.)
Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #34 on: June 23, 2016, 10:36:03 am »


Evo, da i ja dam doprinos zapocetoj Kuzminoj temi...

Vojnicka groblja u Kragujevcu


Staro vojničko groblje

Pri samom ulasku u spomen-park Sumarice, sa leve strane puta za Gornji Milanovac, nalazi se jedno od najstarijih vojničkih groblja u Šumadiji, koje je nastalo u 19. veku. Na njemu je sahranjen veliki broj vojnika iz Srpsko-turskih ratova (1876—1878), Balkanskih ratova, kao i iz Prvog svetskog rata.

Sumarice u Kragujevcu su lep i pitom predeo. Istorija ga je nekoliko puto surovo koristila. Hiljade vojnika i civila su tu sahranjivane. Rec “sumarice” oznacavaju mesto obraslo sumom, najcesce hrastovom. Vece od “sumarka” a manje od prave sume. Predstavljaju mesto mladje sume, obnovljene posle cestih i masovnih seca.

Tokom druge austrijske okupacije Srbije 1718-1739.g, Kragujevac je bio znacajan vojni centar. U njemu je podignuto utvrdjenje po ondasnjim evropskim graditeljskim obrascima. U Beckom ratnom arhivu sacuvan je plan uredjenja “Sanac Kragujevac”. Sa uspehom Drugog srpskog ustanka, I oslobodjenju od Turaka, Kragujevac u periodu 1818.-1841.g. postaje prestonica Srbije. U tom period grad se ubrzano modernizuje. Pored izgradjene kasarne kasarne prema Sumaricama uredjen je putni pravac uz koji je 1865.g. sagradjena Vojna bolnica. Projektant je bio arhitekta Frencl. Bio je to najmoderniji vojni zdravstveni objekat tadasnje Srbije. Izgradnja Vojne bolnice uslovila je formiranje novog Vojnickog groblja. Do tada su vojnici sahranjivani na padinama Metinog brda iznad starih kasarni kraj Zdraljice.

Vojnicko groblje je formirano u Sumaricama, na rastojanju od oko dva kilometra od Vojne bolnice. Oko 230  metara juzno od Milanovackog druma. Bio je to jedini planski uredjeni deo Sumarica. Prilaz je trasiran pod uglom od 45 stepeni do sredista groblja. Granice groblja su pravolinijske, pribliznih dimenzija 200 x 200 metara. Pored ulaza u groblje nalazila se kuca cuvara, koji je tu ziveo sa porodicom, tako da je vojnicko groblje bilo cuvano, odrzavano i kontrolisano. Kompozicija grobova bila je vojnicki stroga, postavljeni u redove. Neki grobovi nisu imali horizontalnu plocu vec samo zemljanu humku dok nadgrobni spomenici nisu bili tipizirani. Spomenike su podizale porodice sahranjenih vojnika. U nastalim mirnodopskim vremenima, ovde su sahranjivani vojnici preminuli za vreme služenja vojnog roka u Кragujevcu. Sahrane su narocito učestale tokom balkanskih ratova 1912-1913.g.

Prostor Sumarica oko vojnickog groblja ostaje do Prvog  svetskog rata ostaje kao poljoprivredno i sumsko zemljiste.



Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #35 on: June 23, 2016, 10:39:34 am »



Početkom Prvog svetskog rata, Kragujevac je po drugi put postao prestonica Sbije, jer su se prestolonaslednik Aleksandar, Vrhovna vojna komanda, i centralna bolnica srpske vojske, iz Beograda premestili u Kragujevac.

Bolnica je bila na prostoru današnjeg stadiona “Cika Daca”, a bolesnici su smeštani u obližnju kasarnu i u gornji deo Velikog parka. U ovu centralnu bolicu su donošeni teški ranjenici sa svih frontova, a onda je tokom zime 1914/15. godine zavladala i epidemija pegavog tifusa. Tada nepošumljen deo zapadno od Kragujevca, postao je centralno groblje srpske vojske u Prvom svetskom ratu. Na tom mestu je već postojalo vojničko groblje, osnovano u vreme srpsko-turskih ratova 1876-1878. godine. Tokom Prvog svetskog rata groblje se višestruko uvećalo.
Formirani su redovi grobova. Svaki grob je obelezen drvenim krstom na kome je umesto imena bio broj. Procenjuje se da je sahranjeno oko 2500 srpskih vojnika.


* Staro vojnicko groblje.jpg (175.63 KB. 960x540 - viewed 97 times.)

* Staro vojnicko groblje-1.jpg (1107.02 KB. 1200x1600 - viewed 147 times.)

* Staro vojnicko groblje-3.jpg (858.09 KB. 1200x1600 - viewed 109 times.)

* Staro vojnicko groblje-31.jpg (790.6 KB. 1200x1600 - viewed 159 times.)

* Staro vojnicko groblje-5.jpg (783.03 KB. 1600x1200 - viewed 114 times.)

Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #36 on: June 23, 2016, 10:42:15 am »

Staro vojnicko groblje...


* Izgled vojnickog groblja u KG nakon I sv. rata.png (404.56 KB. 950x688 - viewed 95 times.)

« Last Edit: June 23, 2016, 10:55:32 am by vitez koja » Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #37 on: June 23, 2016, 10:57:10 am »

Kada se oktobra 1915. godine, srpska vojska povukla na jug, Kragujevac su zauzele nemačke i austrougarske trupe. Na okupiranoj teritoriji nisu oskrnavili srpsko vojničko groblje, već su u produžetku počeli da sahranjuju svoje poginule i umrle vojnike formirajući tako dodatni deo groblja.  Grobovi nemackih vojnika postavljeni su u istom redosledu duz istocne granice, dok je u tezistu groblja formirana posebna grupa sa grobovima okupatorskih vojnika. Ta povrsina je posebno uredjena i naglasena  granitnim postamentom sa natpisom. Na postament je je postavljena mermerna skluptura lava u prirodnoj velicini.

Naime, početkom Prvog svetskog rata, Kralj Petar Prvi Karađorđević, naručio je dva lava isklesana od belog mermera. Lavove je želeo da postavi ispred crkve Sv.Djordja na Oplencu. Međutim, Nemci i Austrougari su krajem 1915. godine jednog od ovih lavova doneli iz Topole i postavili ga na postament svog vojničkog groblja u Šumaricama. Lav je gledao na nemačke i austrougarske grobove, a u neposrednoj blizini bio je poslednji red srpskih grobova.         
Umetnička figura lava je u prirodnoj veličini, duga je 2,20, široka 1, i visoka na  prednjem delu 1 metar. Lav se nalazi  na visokom postamentu, prikazan je u ležećem stavu, sa glavom položenom na šape. Austrijanci su drugu lavlju figuru, odneli 1918. godine u nepoznatom pravcu i izgubio joj se svaki trag, a i pored svih uloženih napora do danas nije pronađena.
Na postamentu spomenika okupator je isklesao reči „Pro patria“, što u prevodu znači „Za otadžbinu“. Posle oslobođenja, nemački natpis je zamenjen srpskim, „Zahvalna otadžbina -1914-1918“, koji  se i danas nalazi na postamentu.


* Mermerni lav u vojnickom groblju u KG.png (1485.33 KB, 950x632 - viewed 86 times.)

* Staro vojnicko groblje-4.jpg (838.15 KB, 1600x1200 - viewed 140 times.)
Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #38 on: June 23, 2016, 10:58:57 am »


U period izmedju zavrsetka Prvog i pocetka Drugog sv.rata vojnici su i dalje sahranjivani na ovom vojnom groblju sa desne strane kamenog lava. Okupatorsko groblje nije skrnavljeno, ali nije ni održavano i nije mu se pridavao veliki značaj. Cuvar groblja, čija se kuća nalazila tridesetak metara ispod i ulevo od kamenog lava, imao je previše posla sa hiljadama srpskih grobova.


Kada je 1941. godine, Kragujevac, ponovo okupiran, nemačka vojska nije skrnavila srpsko vojničko groblje, vec su svoje vojničko groblje uredili, a uskoro su tu počeli da sahranjuju poginule i umrle vojnike Trećeg rajha.


* Sahrana nemackih vojnika u vojnickom groblju u KG 1941.g..png (461.89 KB. 800x826 - viewed 101 times.)

Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #39 on: June 23, 2016, 10:59:48 am »

Oktobra 1944. godine Nemci odlaze iz Кragujevca, a u grad ulaze Sovjetski vojnici i partizani. Po ulasku u Кragujevac partizani hapse i streljaju bez suda sve one za koje su sumljali i optuzili za „saradnju sa okupatorom“, čuvar groblja, sa sinom i dve kćerke, beži iz svoje kuće; bojeci se da ne izgube glave, jer je pomagao Nemcima prilikom sahrane njihovih vojnika.

Nova vlast je odmah porušila sve nemačke i austrougarske grobove. Potom su uništeni krstovi sa humki rodoljuba koje su, u neposrednoj blizini, Nemci streljali 21. oktobra 1941. godine. Srpsko vojničko groblje,u tom prvom naletu, nisu dirali, ali je ono počelo da propada jer nije vise održavano. Nekoliko godina kasnije odnete su krstače sa srpskog vojničkog groblja iz 1914/15. godine, kao i one iz balkanskih ratova. Ostao je samo lav i dva kamena spomenika. Groblje je potpuno zapušteno i na većem delu su zasadjeni borovi. Sada je to već prava šuma, koja dominira zapadnim delom grada.

Do danas je očuvano nekoliko desetina spomenika starijih od 1912. godine, koji  predstavljaju izuzetnu vrednost. Srpsko vojničko groblje je delimično obnovljeno 1998. godine.  

Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #40 on: June 23, 2016, 11:04:56 am »


Spomenik izginulim borcima Šumadijske divizije, I i II poziva


Na donjoj strani starog vojnickog groblja u Sumaricama, 1998. godine postavljen je spomenik posvećen izginulim borcima Šumadijske divizije, I i II poziva iz Prvog svetskog rata. Skulptura prikazuje srpskog vojnika u uniformi  iz Prvog svetskog rata, a autori su braća Svetomir i Svetozar Radović.     


* Spomenik Sumadijskoj diviziji-1.jpg (867.9 KB. 1600x1200 - viewed 120 times.)

* Spomenik Sumadijskoj diviziji-2.jpg (981.52 KB. 1200x1600 - viewed 88 times.)


Malo objasnjenje:
Pred Prvi sv.rat Srpska vojska je bila sastavljena od jedinica „prvog poziva“ (muškarci uzrasta od 21. do 31. godine), „drugog poziva“ (muškarci uzrasta od 32. do 37. godine) organizovanih u Narodnu vojsku, potom " trećeg poziva " ( muškarci od 38. do 45. godina ) i Poslednju odbranu (muškarci uzrasta od 18 do 20 i 46 do 50 godina) čije su jedinice bile na garnizonskoj i stražarskoj dužnosti. Srbija je bila organizovana u pet vojnih oblasti, svaka je nazvana po lokalnim rekama. Svaka vojna oblast regrutovala je po jednu pešadijsku diviziju prvog poziva, jednu pešadijsku diviziju drugog poziva , tri pešadijska puka trećeg poziva; jedan eskadron konjice, trećeg poziva; i određeni broj pozadinskih pešadijskih bataljona i konjičkih eskadrona trećeg poziva.

Nakon izvrsene mobilizacije I formiranja, Sumadijska divizija I poziva nalazila se u sastavu 2.armije pod komandom generala/vojvode Stepe Stepanovića, a Sumadijska divizija II poziva u sastavu Užičke vojske pod komandom generala Miloš Božanovića.


Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #41 on: June 23, 2016, 11:09:27 am »


Slovačko groblje


* Spomen kompleks Slovacima streljanim 1918. godine -1.jpg (44.54 KB. 500x375 - viewed 94 times.)


U jugoistočnom delu Spomen parka „Kragujevački oktobar“ nalazi se spomenik Slovacima, koji su krajem Prvog svetskog rata 1918. godine streljani na Stanovljanskom polju. Te godine u Austrougarskoj monarhiji, iscrpljenoj dugim ratovanjem, počele su brojne revolucionarne, socijalne i nacionalne pobune. Slovaci i Česi, pripadnici 71. austrougarskog pešadijskog puka, umorni od ratovanja, bili su pod uticajem revolucionarnih ideja iz Rusije i uglavnom na strani porobljenih Srba.

2. juna, 1918. godine, izbila je pobuna u kojoj je učestvovalo oko 700 vojnika, na čelu sa narednikom Viktorom Kobilikom. Međutim, pobuna je ugušena, a sutradan je stiglo i pojačanje, uvedeno je opsadno stanje i policijski čas.Vojni generalni guverner, baron Remen, odredio je specijalnu sudsku komisiju i članove prekog vojnog suda, koji je 44 vojnika i podoficira osudio na smrt. Streljanje je izvršeno po podne, na dan izricanja presude, 8. juna, 1918. godine, u znak odmazde za pobunu. Streljana su 42 Slovaka i 2 Čeha.     
 
Izgradnju spomenika 1922. godine su pokrenuli Nikola Stevanović, načelnik vojne muzike i potpukovnik Miliher, vojni ataše Čehoslovačke Republke. Na prostoru koji je ograđen betonskim parapetom i metalnom ogradom sa kopljima, nalaze se dve grobnice sa zidanim, natkrivenim vitrinama u kojima su nekada bila izložena vojna obeležja.


* Spomen kompleks Slovacima streljanim 1918. godine -3.jpg (922.16 KB. 1200x1600 - viewed 110 times.)

Ispred grobnica se naliz obelisk isklesan od belog mermera, na čijem vrhu se nalazi bronzana figura orla raširenih krila. Na samom spomeniku urezan je krst ispod kojeg se nalazi natpis „Spomenik miloj braći Čeho-Slovacima streljanim u pobuni21. juna 1918. god. u Kragujevcu“ i imena streljanih.


* Spomen kompleks Slovacima streljanim 1918. godine -2.jpg (996.25 KB. 1600x1200 - viewed 120 times.)

       
Ispred ulaza u ograđen prostor, sa leve i desne strane kapije, na postamentima se nalaze ležeće figure dva lava, koje simbolično čuvaju grobnice. Na postamentima su i bakarne ploče sa lavovima uzdignutim na zadnje noge, kao u borbi, replike lavova sa nekadašnjeg grba Čehoslovačke republike.     

Spomenik je svečano otkriven 28. septembra 1924. godine, u prisustvu roditelja i rodbine streljanih, visokih predstavnika Kraljevine SHS, Republike Čehoslovačke i mnogobrojnih građana Kragujevca.


Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #42 on: June 23, 2016, 11:11:09 am »


Spomenik dr Elizabet Ros


* dr Elizabet Ros.jpg (33.53 KB. 830x1163 - viewed 81 times.)


Tokom 1914. i 1915. godine od epidemije tifusa u Srbiji je umrlo 35.000 vojnika i izmedju 100.000 i 200.000 civila. Kad je epidemija uzela maha, Srbija je zatražila pomoć saveznika. Stiglo je 200 lekara i 500 medicinskih sestara, a u pomoć su stigle i humanitarne i medicinske misije, naročito iz Velike Britanije sa pretežno ženskim osobljem.

Dr Elizabet Ros je rodjena 14. februara 1878. godine u Londonu, a veći deo života je provela u gradiću Tejn, u Škotskoj. Dr Elizabet Ros je bila veoma obrazovana žena, plemenita i dovoljno hrabra da napusti sve i da dođe u Kragujevac, da u poljskoj bolnici leči ranjene i bolesne.Po dolasku u Kragujevac ona je zatekla oko 1.000 bolesnika, medju kojima i lekare i bolničarke.
Samo nedelju dana po dolasku u Kragujevac i ona je počela da oseća prve znake tifusa. Radila je sama u teškim uslovima ostajući sa bolesnicima sve dok je mogla.Posle 13 dana borbe sa tifusnom groznicom umrla je 14. februara 1915. godine. Sahranjena je na Varoškom groblju u Kragujevcu. Pored nje počivaju još dve njene koleginice iz Britanske humanitarne misije Mejbel Dirmer i Lorni Feris.



* Spomenik dr Elaizabet Ros.jpg (395.31 KB. 768x1024 - viewed 88 times.)

Na spomeniku je uklesano "Ovde leži dr Elizabet Ros", a ispod je ćiriličnim pismom zapisano "Narodu ste srpskom darovali srce".

Terenska jedinica kragujevačkog  Crvenog krsta, nosi naziv Dr Elizabet Ros, kao i ulica u spomen-parku u Šumaricama, koja vodi pored PMF-a i Mašinskog fakulteta. Njen grob, Kragujevčani redovno održavaju i obilaze, a posećuju ga i mnoge zvanične delegacije grada.

Pored toga, na zgradi Crvenog krsta u Kragujevcu je postavljena i spomen ploča doktorki Elizabet Ros i drugim članicama britanske misije koje su, pre 100 godina, u Prvom svetskom ratu lečile srpske borce od tifusa i same preminule od te bolesti.      


* Spomen ploca Elizabet Ros.jpg (122.97 KB. 700x455 - viewed 81 times.)

« Last Edit: June 23, 2016, 11:11:53 am by vitez koja » Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #43 on: June 23, 2016, 11:14:17 am »


Spomenik vojvodi Radomiru Putniku



* Spomenik vojvodi R.Putniku-1.jpg (158.6 KB. 768x1024 - viewed 75 times.)


Radomir Putnik (24. januar 1847. Kragujevac — 17. maj 1917. Nica) srpski vojskovođa, ministar vojni, vojvoda, načelnik Glavnog generalštaba Vojske Kraljevine Srbije u Balkanskim ratovima (1912-1913) i u Prvom svetskom ratu. Kao glavni strateg srpske vojske, Putnik je bio i glavni arhitekta velikih srpskih pobeda u bitkama na Kumanovu (1912) protiv Osmanlija, protiv Bugara na Bregalnici (1913), protiv Austro-Ugara na Ceru i Kolubari (1914).

Tvorac je moderne srpske vojske. U okviru školovanja i obuke oficira uveo je različite novine, uključujući i rešavanje taktičkih zadataka. Srpsku vojsku je osavremenio novim naoružanjem, na ključna mesta je postavio talentovane oficire i nije dozvolio da se politika umeša u vojne poslove.
Zajedno sa Živojinom Mišićem pripremio je sve ratne planove za Balkanske ratove i za Prvi svetski rat. U periodu od 1912. do 1916. godine bio je načelnik Vrhovne komande. Posle velike pobede nad osmanskim snagama u Kumanovsko bici u oktobru 1912, postao je prvi srpski vojvoda, što je srpski ekvivalent činu feldmaršala.

Odmah na početku Prvog svetskog rata, Кragujevac je postao sedište najviših državnih ustanova i Vrhovne komande. Vrhovna komanda smestila se, sa vojvodom Radomirom Putnikom na čelu, u zgradu Okružnog načelstva, današnja zgrada Suda.


* Spomenik vojvodi R.Putniku-2.jpg (74.76 KB. 640x444 - viewed 87 times.)


Nemačko - austrougarska ofanziva u jesen 1915. kao i ulazak Bugarske u rat na strani Centralnih sila, primoravaju srpsku vojsku na povlačenje. Vrhovna komanda napustila je Кragujevac 11. oktobra 1915. a za njom je, sa vojskom, krenulo i civilno stanovništvo.

Spomenik je postavljen 1992. godine na istoimenom trgu ispred zgrade Okužnog suda i delo je vajara Nikole Jankovića. Posvećen je velikom vojskovođi Prvog svetskog rata, Radomiru Putniku, koji je rođeni Kragujevčanin. Bio je vojnik i vojskovođa srpske vojske punih 40 godina i smatra se tvorcem moderne srpske vojske.


* Spomenik vojvodi R.Putniku-3.jpg (67.45 KB. 530x318 - viewed 81 times.)


Logged
vitez koja
Stručni saradnik - istorija
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 691



« Reply #44 on: June 23, 2016, 11:15:43 am »

Metino brdo – spomenik prvom protiavioncu

Sa Metinog brda, prvi put u istoriji svetskih ratova, sa zemlje  je artiljerijskom vatrom oboren neprijateljski avion! Prvi čovek koji je to uspeo, bio je običan vojnik, redov u dopunskom bataljonu artiljerijskog puka „Tanasko Rajić“, a zvao se Radoje Ljutovac – Raka.


* Radoje Ljutovac – Raka.jpg (19.27 KB. 325x360 - viewed 80 times.)

Kada su 1915. Srbiju ponovo napale Austougarska i Nemačka, Radoje je raspoređen u specijalnu jedinicu, novoformiranu Protivavionsku bateriju, koja se nalazila na Metinom brdu kod Kragujevca, da bi od neprijateljskih aviona branila grad, Vojno-tehnički zavod i druge važne objekte.    
 
U prepodnevnim časovima 30. septembra 1915. godine, oglašena je uzbuna,  jer su se iz pravca Lapova, prema Kragujevcu kretali neprijateljski avioni. Doleteli su iznad Kragujevca i uspeli da izbace 45 bombi, od kojih je 16 palo na Vojno-tehnički zavod, 8 na železničku stanicu, a ostale po naseljenom delu grada. Na avione su srpski vojnici otvorili vatru i pucali iz pušaka i mitraljeza, ali bez uspeha. Radoje Ljutovac  se nalazio pored  topa, koji nije bio namenski napravljen kao protivavionski, već je bio modifikovani turski top, zarobljen još 1912. godine. Nanišanio je i opalio granatu i na opšte zaprepašćenje svih, prvom granatom je pogodio avion.

Naslednici Rake Ljutovca kažu, da je on pucao bez primljenog naređenja i odobrenja komandira, ali posle ovog podviga , komandir mu je dao konja kojim je odjahao u grad i pored zapaljenog aviona, praćen svojim saborcima, Ljutovac je vojnički salutirao poginulim protivnicima i odao im počast, kao častan srpski vojnik. Piloti u avionu bili su kapetan fon Šefer i oficirski pripravnik Oton Kriš. Nekoliko dana posle ovog podviga, jedinstvenog u svetu, stiglo je i zvanično priznanje, pa je Radoje Ljutovac odlikovan Karađorđevom zvezdom sa zlatnim mačevima i unapređen je u čin kaplara.      

Dan kada je Ljutovac prvi u svetu oborio avion paljbom iz topa,  30. septembar po novom kalendaru, uzet je za krsnu slavu Protivavionske artiljerije Kraljevine Jugoslavije, a od pre nekoliko godina slave ga i Artiljerijsko raketne jedinice za protiv-vazduhoplovna dejstva Vojske Srbije.

U znak sećanja na ovaj događaj, na Metinom brdu 1996. godine, Vojska Jugoslavije i Grad Kragujevac podigli su spomenik, koji predstavlja mali protivpešadijski top iz Prvog svetskog rata na masivnom, pravougaonom betonskom postamentu. Na široj strani postamenta, na bronzanoj ploči u reljefu je naslikan lik, u svetu slavnog artiljerca  Radoja Ljutovca, sa propratnim tekstom.



* Metino brdo.jpg (118.75 KB, 620x827 - viewed 100 times.)

* Metino brdo-obelezje prvom protivavioncu.jpg (96.32 KB, 800x600 - viewed 105 times.)
« Last Edit: June 23, 2016, 11:16:43 am by vitez koja » Logged
Pages:  1 2 [3] 4 5 6 7 8   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.021 seconds with 24 queries.