PALUBA
November 27, 2020, 12:19:53 am *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News:
Glavni pokrovitelj foruma Paluba
kompanija
Protexi Group System
http://www.protexigroup.co.rs/
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Del.icio.us Digg FURL FaceBook Stumble Upon Reddit SlashDot

Pages: [1]   Go Down
  Print  
Author Topic: Podmornička avijacija Focke Achgelis Fa-330 Bachstelze  (Read 1408 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
kosta1961
Prijatelj foruma
stariji vodnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 947


« on: November 03, 2016, 06:51:05 pm »

Letelica Focke Achgelis Fa-330 Bachstelze  je specijalno konstruisana  za pomaganje podmornicama u izvidjanju.Izgleda kao veoma mali helikopter,ali nema motor.Ono što ovu spravu izvaja od ostalih sličnih je to što se upotrebljavala na podmornicama,što je napravljena u navećem broju primeraka,i na kraju je veoma jednostavne elegantne konstrukcije.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Da bi podmorničari mogli da osmotre veću površinu mora,zbog mogućeg plena ,ali i progonitelja, konstruktori su se dovijali na razne načine.Pojavom autožira,došlo se na ideju da bi nešto takvo moglo da pomogne podmorničarima.Trebalo bi da je rasklopljiv,i da takav zauzima što manje prostora .I na kraju , kojeg bi vukla podmornica što bi omogućilo da se rotor vrti i podigne posmatrača.Procenjeno je da bi površinu osmatranja mogli da povećaju za pet puta.

Za vreme rata ing.Fokker se bavio problemima autožira,sa idejom da letelica bezbedno prebaci vojnike na  ograničenom prostoru.Najuspešnija je bila letelica Fa -225 ,koja je imala trup od jedrilice DFS 230,na koji je montiran rotor.Jedrilicu je vukao avion,što je omogućavalo da se rotor vrti i podiže Fa 225 ,a kada se otkači od njega ,zbog autorotacije, letelica bezbedno sleti.Vršena su mnoga  ispitivanja 1942g,ali do seriske proizvodnje nije došlo zbog mnogobrojnih problema.

Ipak, za ovakvu letelicu se zainteresovala mornarica.Smatrali su da bi mogli da ih iskoriste kao osmatrače na podmornicama.Zahtevli su da bude jednostavna,mala,da obični mornar može da upravlja sa njom,i da bude povezana  sajlom za brod.Posao je poveren fabrici Focke Achgelis koja ima iskustva sa takvim letelicama.

Na početku je ceo projekat  nazvan Bachstelze ,da bi kasnije dobio oznaku Fa 330.Trup ili osnova letelice predstavlja čelična cev na koju su navareni nosači  za rep ,rotor,sedište... Rep se sastoji od nepomičnog stabilizatora i kormila pravca , konstrukcija je od čeličnih cevi pokrivenih platnom.Na sredini osnove letelice  nalazi se nosač rotora.Na njemu se nalazi padobran,naslonjeno je sedište pilota i na vrhu glava rotora  .Ispred pilota je palica i nekoliko instrumenata.Palicom naginje rotor,pedalama pomera kormilo pravca ,a visinu kontroliše kočnicom rotora(koja je iznad njega).Insrtumenti su za visinu,brzinu i brzinu rotora.Stajni trap je bio u obliku skija,od čeličnih cevi.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Rotor se sastojao od glavčine,koja je dozvoljavala da se rotor pomera i lopatice koji su bili mešovite konstrukcije,ramenjača je bila čelična cev ,rebra od špera  i platno.Nagib krakova rotora je moguće promeniti,ali pre leta na zemlji.Za start rotora je postojao kotur sa kanapom,koji su povlačili mornari . Ako je bilo dovoljno vetra,često nije bilo potrebe za povlačenje kanapa. Za kontrolu broja obrtaja je imao kočnicu koju je aktivirao rukom.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Kasnije su na nekoliko  Fa 330 ugradili elektrostarter.On je dobijao struju od broda.Prvo se rotor zavrti rukom ,a potom uključu starter koji radi dok se ne dobije potrebna brzina obrtaja.To je bilo oko 90 obrtaja/min.Ugradnjom startera , broj ljudi potrebnih za let autožira se smanjio .Kočnica je služila da se zaustavi rotor pri sletanju i da se smanji brzina leta.Pre leta rotor autožira  je držan konopima. Sa podmornicom je imao telefonsku vezu.

Težina praznog je bila 75kg,masimalna u letu 175kg,dužina 4,5m,visina 1,70,prečnik rotora 7m.Ceo Fa 330 je bio spakovan u tri kontejera na podmornici.Za komplikovanu montažu i demontažu letelice potrebna su četiri obučena mornara,koji to urade za 10 min.Kod demontaže,prvo se skida rep,odvajaju se stabilizator i horizontalne površine.Odvaja se držač osovine propelera,koji je ujedno i naslon sedišta.Taj naslon se preklopi do osnove trupa,kraci rotora se sklapaju na dole i zajedno sa nosačem rotora preklope do osnovne cevi.Sanke stajnog trapa se skinu i slože.Svi elementi su složeni u tri hermetički zatvorena kontejnera(prečnika 60 cm),jedan veći koji stoji horizontalno  i dva manja vertikalno.Oni su montirani na kuli podmornice,i u jednom se nalazi rotor sa nosačem,u drugom rep i osnovna.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Praktična ispitivanja su sprovedena na prototipu Fa 330 V-1 u aerotunelu   Chalais-Meudon u Francuskoj,koji je bio dovoljno veliki da primi letelicu.Pokazalo se  da je prototip u letu nestabilan.To je otklonjeno sa boljim šarnirima i ukrućivanjem lopatica rotora.Nakon toga juna 1942g počelo je testiranje na moru,gde je ustanovljeno da zadovoljava sve postavljene uslove.Dostigao je visinu od 150 m bez ikakvih problema.Za to su koristili brod Flugsicherungsboot MS „Greif“. Nakon toga su instuktori i prvi polaznici vežbali na prototipu u  aerotunelu,da bi potom mesec dana bili na brodu Hilfskreuzers „Komet“ vežbali uzletanje i sletanje.Nakon toga je probano na podmornici ,ali sa jako lošim rezultatima.Ipak do početka 1943g završena su ispitivanja . Odlučeno je da se krene u serisku proivodnju.Prvih dvadeset je napravljeno pod oznakom Fa 330  A-0,a kasnije kao Fa 330 A-1.U početku je traženo da fabrika napravi preko 400 primeraka  Fa 330,da bi kasnije to znatno smanjeno.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]




* fa330.jpg (92.57 KB, 364x467 - viewed 83 times.)

* helio.jpg (81.24 KB, 652x662 - viewed 81 times.)

* helio 1.jpg (86.55 KB, 980x649 - viewed 77 times.)

* helio2.jpg (93.75 KB, 553x398 - viewed 94 times.)

* helio 5.jpg (127.69 KB, 794x520 - viewed 84 times.)
Logged
kosta1961
Prijatelj foruma
stariji vodnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 947


« Reply #1 on: November 03, 2016, 06:54:40 pm »

Obuka pilota je bila zahtevna.Prvo  su učili letenje na jedrilici(25 sati samostalnog letenja),potom vežba u aerotunelu,pa vežbanje uzletanja i sletanja na kamionu. Letelica se nalazila na kamionu(dva Opel Blitz i dva Ford V8), koji je imao naročito vitlo.Obuka je trajala 20 sati.Tek nakon toga bi vežbali na podmornici na Severnom moru.Kasnije kada je opasnost od mina bila velika ,obuka je bila u severnom Atlantiku(Holandija).Tek nakon 20 sati leta na podmornici su dobijali dozvole za let.Tada su morali da imaju jedan let do 450m visine i jedan u trajanju od jedan sat.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Za tu svrhu je osnovana „Sonderkommando M“(čiji rad smatran tajnom) koji je bio direkno pod upravom ministarstva Vazduhoplovstva.Njen osnovni zadatak je bio da svakog meseca obuči 25 pilota za Fa 330,jer je na svakoj podmornici predvidjeno po tri pilota.Od 1942g do leta 1944g,koliko je trajala obuka, obučeno je oko 200 pilota.

Letelica sa kojom su vežbali sa kamiona je ,zbog bezbednosti,imala točkove umesto skija.Ovaj model  je iskorišćen za varijantu Fa 336,koja je imala duže lopatice rotora i  motor od 60k.s.Letelica sa motorom je od početka bila ideja konstruktora Focke Achgelis.Nije dalje razvijana ova varijanta.

Da bi letelica radila na moru morali su da budu zadovoljeni neki uslovi.Pre svega moralo je biti vetra i to minimalne brzine 35 km/h.Tu se sabirala brzina vetra plus brzina broda.Ona nije smela biti veća od 80km/h.Pri minimalnoj brzini ,letelica je mogla da dosegne visinu 100m. Sajla za vuču je bila dužine 300m.Pilot je mogao da vidi do 35km(ako su idealni uslovi).Pri maksimalnoj brzini dostigao bi visinu veću od 200m,pa bi osmatrač ,sa dvogledom,mogao da vidi do 50km.


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Ako bi vetar dostigao potrebnu brzinu,letelicu bi postavili na postolje i brod bi zauzeo pravac u vetar.Pokrenuli bi rotor,sa kanapom ili elektropokretačem i čekali da rotor dosegne potrebnu brzinu okretaja.Nakon osmatranja posada broda bi pokrenula vitlo i dovukli letelicu.Za to vreme pilot bi usporavao rotor,što bi obogućilo sletanje i otklonilo eventualno oštećenje  rotora.Cela operacija sletanja traje oko četiri minuta.Još oko 15min je potrebno da se rasklopi i smesti u kontejnere.

Iako nije zabeležen ni jedan slučaj da je podmornica morala hitno da zaroni dok je vukla Fa 330,ipak su konstruktori predvideli takvu mogućnost.U tom slučaju pilot se prvo odvajao od broda ,odnosno sajle za vuču,potom je odvajao rotor(koji bi otišao nagore) i nakon toga aktivirao padobran,pa se zajedno sa ostatkom  letelice spušta na vodu.Imao je i prsluk za plutanje na vodi.
Kada je pokrenut projekat ,ideja je bila da sve podmornice  tip IX-D/2 imaju po dva Fa 330.Jedan u kontejnerima na mostu,a drugi rasklopljen u motornom prostoru.Medjutim to se nije ostvarilo i na samo 19 podmornica  je montiran.

Iako ih je napravljeno preko 100(negde se pominje i 300, a najverovatnije 112),malo se zna o njivoj operativnoj upotrebi.Bili su na podmornicama tip IX-D/2 (jer su imale dovoljnu brzinu na površini) koje su patrolirale Južnim Atlantikom i Indiskim Okeanom,i jer tu nije bilo puno izvidjačkih aviona.Verovatno je prvo korišćen na podmornici U-177 koja je aprila 1943g bila u Indiskom okeanu.Jedini podatak vezan za potapanje broda pomoću Fa 330 je upravo za ovu podmorncu.Ona je pomoću njega primetila Grčki parobrod "Eithalia Mari"  6 August 1943g. i potopila ga.Na kraju rata je bilo pokušaja da ga koriste za osmatranje mora pri evakuciji civila i vojnika na Baltičkom moru.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Smatra se da nije bio naročito uspešan.Za njegovu upotrebu je potrebno da bude mirno more i da je dan.Dok ga vuče podmornica je ranjiva od napada aviona.Bilo je neohodno obezbediti hermetičnost kontejera za smeštaj letelice.Mnogo je boja  saradnja sa avionima nad morem,ili  kasnije radar.Mnogi su uništeni zajedno sa podmornicom,neki nakon rata,a njmanje su zarobili saveznici .Jednog su dobili kada je maja 1944g zarobljena podmornica U-852 .Britanci su ,nakon,rata uspešno testirali ove letelice sa brodova i kamiona,ali razvoj helikoptera je sve obustavio.

Focke-Achgelis Fa 330 A-1

Namena- autožir za izvidjanje

posada -1

Dužina lopatica rotora- 7,50 m

dužina preko svega - 4,47 m

visina - 2,40 m

težina praznog - 87 kg

maksimalna težina u letu - 187 kg

Focke-Achgelis Fa 330 A-0 se razlikovao po  dužini rotora -7,3m i visini 1,67m




* kamion.jpg (224.26 KB, 989x662 - viewed 90 times.)

* helio 3.jpg (87.61 KB, 550x791 - viewed 80 times.)

* helio4.jpg (76.24 KB, 564x393 - viewed 77 times.)
Logged
MOTORISTA
Writer Palube
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 40 701



« Reply #2 on: November 03, 2016, 08:01:36 pm »

Logged
MOTORISTA
Writer Palube
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 40 701



« Reply #3 on: November 22, 2020, 03:18:18 pm »

Quote

The Focke-Achgelis Fa 330 Bachstelze (English: Wagtail) was a type of rotary-wing kite, known as a rotor kite. They were towed behind German U-boats during World War II to allow a lookout to see further.
The Fa 330 could be deployed to the deck of the submarine and was tethered to the U-boat by a 150 m (500 ft) cable. The airflow on the rotors as the boat motored along on the surface would spin them up. The kite would then be deployed behind the U-boat with its observer-pilot aboard, raising him approximately 120 meters above the surface and allowing him to see much farther — about 25 nautical miles (46 km), compared to the 5 nautical miles (9 km) visible from the conning tower of the U-boat As Allied air cover in other theatres of the war was considered too much of a threat, only U-boats operating in the far southern parts of the Atlantic and the Indian Ocean used the Fa 330.


Logged
Pages: [1]   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.015 seconds with 25 queries.