PALUBA
March 25, 2019, 12:31:47 pm *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News: Za sve probleme prilikom registracije obratite se mailom na flushroyal75@gmail.com ili miodrag.radojkovic@paluba.info
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Del.icio.us Digg FURL FaceBook Stumble Upon Reddit SlashDot

Pages:  [1] 2 3   Go Down
  Print  
Author Topic: Tajna operacija „Miraž“  (Read 10022 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
Љуба
Stručni saradnik - RV i PVO
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 219



WWW
« on: November 15, 2016, 01:41:14 pm »

Tajna operacija „Miraž“ - kako su se Izraelci dočepali kopije francuskih motora

Godinama je Izrael u vazduhoplovnoj industriji tesno sarađivao sa Francuskom i uglavnom zahvaljujući izraelskom partneru, firma Dassault (Avions Marcel Dassault) je razvila svoj čuveni Miraž III . U munjevitom šestodnevnom ratu 1967. godine izraelski „Mirage III CJ“ su se pokazali izuzetno efikasnim borbenim avionima tog vremena.
 

* 01.jpg (641.88 KB. 1920x1355 - viewed 77 times.)

 
Zbog tog junskog rata Predsednik De Gol (Charles André Joseph Marie de Gaulle) je tada zabranio firmi Dassault da isporuči Izraelu moderne lovce-bombardere Miraž-5, koji su bili izrađeni specijalno po porudžbini Izraela i već su bili plaćeni. Realizaciju ugovora onemogućila je francuska vlada, zbog uvedenog embarga, koji se u potpunosti odnosi na vojnu opremu i naoružanja za Izrael.


* 02.jpg (107.22 KB. 740x425 - viewed 84 times.)


Zbog uvedenog embarga i potrebe za avionima i avionskim motorima izraelska vlada donela je odluku o proizvodnji zmaja aviona i motora za postojeće miraže.
Izraelci su imali veliki problem da nadoknade gubitke od preko izgubljenih 60 aviona. Kako su u nastajanju aviona Miraž 5, već bili kooperanti, i posedovali određenu dokumentaciju za zmaj aviona, ostao je problem pogonske grupe.

Tajnoj službi Mosad dat je nalog da pribave dokumentaciju za motor Snecma Atar 09C koji su trebali korstiti izraelski miraži (Raam A i B), a koji je inače trebao biti ugrađen u verziju Miraž 5.


* 03.jpg (111.77 KB. 736x552 - viewed 63 times.)


Operativci Mosada bacili su se na posao prikupljanja tehničke dokumentacije za serijsku proizvodnju motora, ali i zmaja aviona. Prikupljani su podaci koje firme rade na ovom poslu koji su bitini ljudi uključeni u kompletan proces. Posle svestrane analize doneta je odluka da se zavrbuje švajcarski inženje Alfred Frauen Knechet, tehnički direktor industrije motora „Sultzer Brothers“ u Winterburu, koja je pribavila licencu od francuskog proizvođača (Snecma) i proizvodila upravo ove motore.



* 04.jpg (12.04 KB. 194x259 - viewed 493 times.)



Prikupljeni podaci govorili su da Knechet voli da troši mnogo novca i da mu je on uvek potreban. Takođe Knechet je imao i neke sporove sa firmom u kojoj je radio, a najbitnija karika u celoj analizi je bilo to što je politički simpatisao Izrael posle pobede u junskom ratu. Svi ti podaci ukazivali su da je u pitanju „kvalitetan“ kandidat za ovaj zadatak, koji će mu nameniti. Sačinjen je detaljni plan operacije a pri njegovoj realizaciji operativci nisu imali nikakve teškoće jer su našli pravi prilaz ličnosti kandidata.

Prvo je sa švajcarskim inženjerom, koristeći sve prikupljene podatke, u kontakt stupio pukovnik Don Sion, vojni izaslanik Izraela u Parizu (inače zet Moše Dajana proslavljenog izraelskog ministra odbrane). Posle njega dalju razradu planova nastavio je pukovnik Kain vojni izaslanik Izraela u Cirihu. Kontakti sa inženjerom održavani su mahom u Parizu u skupim restoranima i ludom noćnom provodu, koje je pukovnik Sion velikodušno plaćao. Tad je inženjeru Knechetu prvi put i spomenuto šta se od njega očekuje. Pošto mu je kao ponuda predstavljena dobra novčana nagrada, ako obavi posao, inženjer je bez oklevanja prihvatio zadatak. Potom je usledilo detaljno izlaganje plana, odnosno, kako to da uradi.

Ceo posao u početku je išao glatko, jer je inženjer na ugovorene sastanke donosio probne fotokopije dokumenata, ali kada se ispostavilo da će to biti ogromna količina papira i da on to sam neće moći uspešno da savlada, predloženo mu je da angažuje nekog saradnika, koji će mu pomoći da fotokopira dokumente, da ih slaže u sanduke (tačno po redu i broju) i pripremi za transport. Knechet je pronašao saradnika u liku svog rođaka Josefa, kog je odmah uključio u celi posao. Posao se razvio punom parom, dokumenti su fotokopirani, pakovani u sanduke, a zatim transportovani u Zapadnu Nemačku. Odatle, tajnim kanalima u slani u Izrael. Presnimljena dokumentacija bila je teška gotovo 2 tone, a transport je, kako je istraga utvrdila obavljen u ukupno 24 tura.

 

* 05.jpg (214.63 KB. 736x518 - viewed 68 times.)


Dana 23. aprila 1969 godine, švajcarska policija, lisice na ruke je stavila inženjeru Alfred Frauen Knechetu i njegom rođaku Josefu. Suđenje za špijunažu, održano je pred Vrhovnim sudom u Lozani, koji je ceo slučaj okarakterisao kao „najteži oblik špijunaže u istoriji Švajcarske“, posle Drugog svetskog rata. Međutim, sud je inženjera osudio dosta blago, samo na 4,5 godine zatvora. Na političkom planu nastupile su implikacije između Švajcarske i Izraela. Vojnom izaslaniku Izraela je naloženo da smesta napusti Bern. Knecher je posle izdržane kazne otišao u Izrael i tamo doživeo razočarenje jer je bio zaboravljen i napušten od svojih poslodavaca, ali nije bio i jedni kome je takva sudbina bila namenjena.
Pola godine posla bilo je potrebno da se snimi sva tehnička dokumentacija za motor Atar 09C. Ceo posao je ipak otkriven, ali tek pošto je uspešno i poslednji sanduk sa dokumentacijom prebačen u Izrael.

Posle eksplozije afere, u javnosti se dosta spekulisalo o njegovim motivima da radi za Izrael. Dosta su novine tog doba pisale, da je švajcarski inženjer to uradio iz ideoloških pobuda, ali su dokazi na suđenju to opovrgli i dokazano je da je Alfred Frauen Knechet, za posao pribavljana dokumentacije imao materijalni motiv, jer dobio 200.000 američkih dolara.


* 06.jpg (224.05 KB. 1024x928 - viewed 68 times.)


Ceo slučaj konačno je dobio epilog kada je Izrael 22. aprila 1975 godine spektakularno objavio da je izraelska vazduhoplovna industrija proizvela novi borbeni avion kojeg su tada nazvali NESHER (ORAO) „S“ i dvosed u verziji „T“ i u koji je tada bio ugrađen modifikovani motor Atar 09C. Izraelci su ga kasnije, zamenili snažnijim motorima J-79 Dženeral Elektrik (General Electric J79), američki, licencno rađeni u Izraelu.

Priča oko izraelskih Miraža bila bi nepotpuna bez još jednog detalja veoma povezanog sa celim slučajem, a dešava se nekoliko godina ranije.
 

* 07.jpg (197.45 KB. 1024x676 - viewed 67 times.)


Predstavnicima firme Dassult, u septembru 1966. javili su se predstavnici izraelske avijacije sa predlogom i razrađenom studijom pojednostavljenja poslednje verzije Miraž IIIE koja bi specijalno bila namenjene za upotrebu na Bliskom istoku. Razvijena u skladu sa potrebama kupca nova verzija nazvana je Miraž 5J. Izrael je zahtevao nešto pojednostavljeni avion, bez skupe elektronike (bez radara Thomson-CSF Cyrano I) i mogućnosti dejstva po svakom vremenu, ali sa poboljšanim sposobnostima dejstva po ciljevima na zemlji i poboljšanom nosivošću. Posedovao je čak 7 podvesnih tačaka i nosivost od 4.000 kg Ub/S. Već sledeće godine, 19 maja, poleteo je prvi prototip, a na osnovu izraelske narudžbine izrađeno je ukupno 48 primeraka u verzijama 5J i za obuku BJ. Dana 3. jula 1967., u jeku proizvodnje, usledila je odluka De Gola o uvođenju embarga na isporuku oružja Izraelu Pošto je vlada Izraela rezervisala isporuku pod posebnim uslovima, firma Dasault je pojednostavila celi projekat, redizajnirala ga izbacivanjem sofisticirane opreme, te je tako nastala verzija Miraž IIIM-5, koja je u konačnom prekrštena u Miraž 5. Proizvedni avioni su prebačeni na Korziku, gde su stigli i izraelski piloti koji su tražili da se na njih okače dopunski rezervoari za gorivo i da se isprobaju sa punom količinom goriva. Pošto se u međuvremenu dogodilo bekstvo 5 topovnjača kalse Saar 1 iz luke Šerbur, Francuzi su bili poprilično sumnjičavi, pa od tog isprobavanja nije bilo ništa, a preuzimanje aviona je propalo. Situacija je bila dugo neizvesna, i stalno se spekulisalo o opozivu embarga.


Treba istaći i to, da su izraelci avansno isplatili prvu tranšu za 30 aparata, a celi projekat je obuhvatao 50 letilica. Firma Dassault je i pored embarga nastavila sa proizvodnjom, pa je završila seriju od 48 aviona (dva su obusravljena).


* 08.jpg (130.4 KB. 736x546 - viewed 77 times.)


Mada su odnosi sa starim saveznikom bili dosta poljuljani, ipak je Izrael, dosledan svojoj tvrdoglavosti, napravio još jedan presedan. Naime, u večernjim časovima 28.decembra 1968. Izrael je izveo operaciju „Operation Gift“ – upad na međunarodni aerodrom u Bejrutu (Liban) radi osvete prema arapskim avio kompanijama. U operaciji su, pored ostalih snaga, uključena i 15 helikoptera (jedna „SA 341 Gazelle“, šest transportnih „SA 321 Super Frelon“, pored njih, još osam „UH-1 Bell“). Zbog angažovanja helikoptera francuskog porekla, odmah u januaru je vlada Francuske, pod hitno, obnovila i pojačala embargo na oružje i opremu za Izrael. Biće da je sudbina proizvedenih aviona bila zapečaćena.

Tako je početkom 1970 doneta odluka da se „izraelski miraži“ konzervišu, a pošto budu prebačeni u centralnu Francusku, i stavljeni pod nadzor francuskog ratnog vazduhoplovstva (Armée de l'Air).

Napomena:

Neki izvori navode da je Francuska, tajno isporučila u Izrael 50 aviona tipa „Mirage 5“ i to u delovima, spakovanih u sanduke i prevežene u kontejnerima.
Takođe, da je Armée de l'air, onih 48 originalnih, namenjenih Izraelu, pod oznakom „Mirage 5F“, uvela u svoje naoružanje. Navodno, oni isporučeni Izraelu, dobili su oznaku „IAI Nesher“.

 

* 09.jpg (90.86 KB. 1024x406 - viewed 70 times.)


Obzirom na opravdanu zabrinutost kupaca, da kada im se nudi avion, koji ne koristi domaćin, ispoljavaju značajno nepoverenje (što se kasnije manifestovalo sa Mirage IIING, F-20 Tigershark ili, recimo sa F-16/79) Francuzi su ove svoje „petice“ uveli na korišćenju u Armée de l'air, te time uspeli da ih prodaju u većem broju nego slavne „Mirage IIIC“.
 

* 10.jpg (243.32 KB. 1050x691 - viewed 66 times.)


Mada projektovani i napravljeni, kao osiromašeni lovci, za ulogu jurišnika, tih 70-tih godina, što na sopstvenu inicijativu, što na zahtev korisnika, ovi su avioni neprekidno usavršavani. Od njih su nastale brojne varijante i pod varijante, a neki su ostali u naoružanju i posle 2009.godine.
 
Ukupno je proizvedeno 582 aparata tipa „Mirage 5” (od 1.422 svih Mirage III varijanti) uključujući i 51 koji su proizvedeni kao IAI Neshers.


* 11.jpg (274.26 KB. 1024x1718 - viewed 100 times.)


Autori: Andrej Mlakar i generalštabni pukovnik u penziji Ljubomir Savić


Logged
kumbor
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 14 173


« Reply #1 on: November 15, 2016, 02:07:45 pm »


Prva varijanta nosila je naziv ""Nesher" - orao, a serijski avioni bili su "Kfir" - lavić. Sličnu akciju, mada neuspešno, pripremila je i sprovela SFRJ.
Logged
MOTORISTA
Writer Palube
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 31 379



« Reply #2 on: November 15, 2016, 06:16:07 pm »

Sličnu akciju, mada neuspešno, pripremila je i sprovela SFRJ.

Da mazne francuzima avione Mirage 5? Može li malo pojašnjenje?


* YUGOSLAVMIRAFE5F04.jpg (37.01 KB. 1022x426 - viewed 71 times.)



* YUGOSLAVMIRAFE5F06.jpg (45.9 KB. 1024x640 - viewed 76 times.)

Logged
Trifko
Moderator
poručnik korvete
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 3 787


Од свих ратника најјача су два: време и стрпљење.


« Reply #3 on: November 15, 2016, 06:19:07 pm »

Iz zednje dvije teme se može izvući zaključak, da Francuzima ništa ne treba plaćati dok to ne bude na tvojoj teritoriji...
Logged
lovac
Stručni saradnik za brodska oružja i sisteme
poručnik bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 5 825


« Reply #4 on: November 15, 2016, 09:33:21 pm »

Uključimo li u priču i Mistrale (pored već pomenutih miraža i topovnjača) - ispada da su francuzi zaista nepouzdan partner u trgovini naoružanjem i vojnom opremom. Vole da im se plati, ali je isporuka često problematična i zavisi od mnogih faktora.

Inače, Ljubo svaka čast, lepe istorijske storije za koje nikad nismo čuli. 
Logged
Љуба
Stručni saradnik - RV i PVO
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 219



WWW
« Reply #5 on: November 15, 2016, 11:26:55 pm »


Prva varijanta nosila je naziv ""Nesher" - orao, a serijski avioni bili su "Kfir" - lavić. ................................................................
Od Nesher-a do Kfir-a bilo je među tipova:


* RAAM.jpg (214.02 KB. 896x999 - viewed 81 times.)


Poslednji Nesher zvao se RAAM, a to je prvi Kfir

Љуба

Logged
gocemk
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 778


« Reply #6 on: November 16, 2016, 01:47:34 am »

Не само во 70 тите и во 50 тите еврите донират нешто  пари при развојот на мираж-1 за подоцна во 1959 да ги добијат првите парчиња  на мираж3 .


* Dassault-M.D.-550-Mirage-I.jpg (54.59 KB. 700x333 - viewed 66 times.)


* avmir3_2.gif (8.1 KB. 474x461 - viewed 60 times.)





« Last Edit: November 16, 2016, 01:49:13 am by gocemk » Logged
Љуба
Stručni saradnik - RV i PVO
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 219



WWW
« Reply #7 on: November 16, 2016, 12:12:37 pm »

Не само во 70 тите и во 50 тите еврите донират нешто  пари при развојот на мираж-1 за подоцна во 1959 да ги добијат првите парчиња  на мираж3 .

MIslio sam da o Miražima, sve znam, ali eto uvek ima novih saznanja.

 Ipak sam mišljenja, da se Izrael u to vreme bavio "egzistencijalnim" pitanjima, i da nije imao motiva da se bakće finansiranjem projekata Marsela Dasoa. Ali, bože moj, svašta se dešavalo.....

Љуба
Logged
gocemk
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 778


« Reply #8 on: November 16, 2016, 01:56:50 pm »

Види сега Љуба тие не вложија многу пари израелците вложуват дел во развојот со цел кога авионот ке биде готово да можат да го добијат први и по добри цени за разлика од другите  држави каде е нуден  потоа добиват поевтина обука за своите  техничари како да го одржуват мираж 3 , и за израел во 50 тите и оваа беше добар инвестиција бидејки добија летало кое стана оперативно во израелска авиација уште во 1962 година кога арапските вв сеуште летаја на британски ловци од 50 тите .Потоа  таа практика на вложување во ДАСО  тие ја продолжија и со мираж 5 .
« Last Edit: November 16, 2016, 02:06:02 pm by gocemk » Logged
Љуба
Stručni saradnik - RV i PVO
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 219



WWW
« Reply #9 on: November 16, 2016, 03:05:36 pm »

Види сега Љуба тие не вложија многу пари израелците вложуват дел во развојот со цел кога авионот ке биде готово да можат да го добијат први и по добри цени за разлика од другите ...............................

Потоа  таа практика на вложување во ДАСО  тие ја продолжија и со мираж 5 .
Во суштина јас него оспорувам вклучување на некоја државата во развојот на нечиј авион, за кои во иднина ке битат заинтересираните корисници. Само во случај на развој на проектот "M.D.550 Mystere-Delta", јас бев малку сомнителен. Заради оваа причина:

"Владина студија за развој новог ловца била је завршена још 1952.године, a фабрика је преузела обавезе развоја 4. фебруара 1953.године."

Околу развојот на Мираж 5, ние се согласуваме.

(Леле, леле, колку си јас бев убаво зборувал Македонски.  laugh )

Љуба
Logged
gocemk
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 778


« Reply #10 on: November 16, 2016, 03:45:22 pm »

Да Љуба во 1953 год франција бара од 4 фирми да развијат ловец дел од тие фирми се државни дел приватни .Авионот требала  да можи да лета со брзина од над 1.5 мах со цел да можи да се справи со новите советски ловци и бомбандери како ту-16 и миг-19 кој во тој период веке достигнал брзина од 1.4 маха, нормално и дасо влегува во трката за нов ловец, и виде што е сега трикот француската влада не ти го спонзоира развојот на леталот тука ако помини сите тестирања и се покажи дека е добар тогаш францсуката влада набавува одредена количина од таа и таа фирма од тој авион ке ги поднеси трошоци при развојот , во тој случај  државата само носи барање за авион со такви и такви спецификации нормално победува дасо во 1955 послен држава  франција го зема развојот на леталот како и да е испадна добра проект , во однос на другите проекти што се нудат на франција за авион.Од кај знајш Љуба да зборваш македонски имаш војска во македонија служено ?

конкуренцијата на мираж 3 од државната фирма северна авиација

* nord1500-6.jpg (99.52 KB. 600x432 - viewed 59 times.)



* nord1405-2.jpg (48.43 KB. 700x290 - viewed 63 times.)



Logged
MOTORISTA
Writer Palube
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 31 379



« Reply #11 on: November 17, 2016, 01:14:07 pm »


* mpai_mirage_5_export.jpg (62.55 KB. 960x390 - viewed 75 times.)



* mpai_mirage_adla.jpg (60.27 KB. 960x377 - viewed 75 times.)



* mpai_mirage5_south_american.jpg (65.55 KB. 960x372 - viewed 69 times.)

Logged
kumbor
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 14 173


« Reply #12 on: November 17, 2016, 01:25:22 pm »

Да Љуба во 1953 год франција бара од 4 фирми да развијат ловец дел од тие фирми се државни дел приватни .Авионот требала  да можи да лета со брзина од над 1.5 мах со цел да можи да се справи со новите советски ловци и бомбандери како ту-16 и миг-19 кој во тој период веке достигнал брзина од 1.4 маха, нормално и дасо влегува во трката за нов ловец, и виде што е сега трикот француската влада не ти го спонзоира развојот на леталот тука ако помини сите тестирања и се покажи дека е добар тогаш францсуката влада набавува одредена количина од таа и таа фирма од тој авион ке ги поднеси трошоци при развојот , во тој случај  државата само носи барање за авион со такви и такви спецификации нормално победува дасо во 1955 послен држава  франција го зема развојот на леталот како и да е испадна добра проект , во однос на другите проекти што се нудат на франција за авион.Од кај знајш Љуба да зборваш македонски имаш војска во македонија служено ?

конкуренцијата на мираж 3 од државната фирма северна авиација
[ Attachment ]

[ Attachment ]



Nord 1500 Grifon bio je eksperimentalni avion sa Snecma Atar i statoreaktivnim - ramjet motorom. Nije bio predviđen za dalji razvoj u pravog lovca.
Logged
Trifko
Moderator
poručnik korvete
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 3 787


Од свих ратника најјача су два: време и стрпљење.


« Reply #13 on: November 17, 2016, 02:26:56 pm »

Sličnu akciju, mada neuspešno, pripremila je i sprovela SFRJ.

@ Kumbor može li neki detalj o kojoj se letilici radilo??? (ili je to nešto bilo planirano za NA)
Logged
Љуба
Stručni saradnik - RV i PVO
potporučnik
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 2 219



WWW
« Reply #14 on: November 17, 2016, 02:44:44 pm »

Svakako da volim diskusije  Cheesy , jer one oplemenjuju temu.

Ipak, da bi smo vladali argumentima, da proučimo materiju i da se ne ponavljamo. O Miražu 3 (Mirage III), nastanku i svim njegovim varijantama-podvarijantama imamo temu. Moja malenkost se trudila da bude sveobuhvatna, a učesnici rasprave su takođe, dali svoj doprinos.


* Mirage_Paluba.png (139.25 KB. 1028x842 - viewed 68 times.)


Što se tiče eksperimentalnih, pa i tajnih projekata, upravo je izašla autoritativna literatura. Još je taze, da bi se skenirala i učinila dostupna širokim narodnim masama.


* secret.jpg (62.33 KB. 720x960 - viewed 79 times.)


Međutim, moj saradnik i ja intenzivno radimo na izučavanju materijala i već oblikujemo članke, koje se odnose na pojedine projekte, pa i one koji su vezani za nastavak rada na Dassault Mirage III, a ne spadaju u projekat Mirage 2000.

U toku su aktivnosti na razmeni mišljenja (i materijala).


* rasprave.png (31.7 KB. 381x328 - viewed 62 times.)


Lepo je videti, da nas vežu slična interesovanja. 

Љуба

Logged
Pages:  [1] 2 3   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.025 seconds with 24 queries.