PALUBA
October 21, 2021, 03:21:14 pm *
Welcome, Guest. Please login or register.

Login with username, password and session length
News: Prilikom registracije lozinka mora da sadrži najmanje osam karaktera, od toga jedno veliko slovo, i bar jedan broj, u protivnom registracija neće biti uspešna
 
   Home   Help Login Register  
Za eventualne probleme prilikom registracije, obratite se na e-mail adresu broker824@gmail.com ili webmaster@paluba.info Na forumu PalubaInfo novoregistrovane članove odobravamo ručno, to može potrajati najviše do 24 h.
Del.icio.us Digg FURL FaceBook Stumble Upon Reddit SlashDot

Pages:  [1] 2 3   Go Down
  Print  
Author Topic: Tvrđava Koznik  (Read 7456 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« on: February 22, 2017, 04:52:15 pm »

Tvrđava Koznik

Koznik je tvrđava u Srbiji, koja se nalazi 8 kilometara zapadno od Aleksandrovca i desetak kilometara severozapadno od Brusa, a podignuta je u poslednjoj trećini XIV veka. Smeštena je na obroncima Kopaonika [a] na jednom kupastom uzvišenju visine 921 m nmv, koje dominira okolinom, iznad reke Rasine. U istorijskim podacima se vezuje za ličnost velikog čelnika Radiča Postupovića, velmože Stefana Lazarevića (knez 1389—1402, despot 1402—1427).


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


U sklopu Noći muzeja 2009. godine, u tvrđavi Koznik je bila smeštena postavka pod nazivom „Život u srednjovekovnom zamku“. Danas je delimično konzervirana i nalazi se pod zaštitom Republike Srbije kao spomenik kulture od velikog značaja.

Cela oblast oko grada se naziva Rasina zbog čega se Koznik povezuje sa Radičem Postupovićem kome je na Rasini despot Stefan 1405. godine izdao dve povelje. U narodnoj epskoj poeziji Postupović je nazivan i Rade Oblačić ili pak Rajko od Rasine, zbog čega se i ova dva imena vezuju za Koznik.


Prošlost Koznika

Koznik je najverovatnije podignut za vreme vladavine kneza Lazara (1371—1389), pošto su na njemu otkriveni tragovi građenja u Moravskom stilu karakterističnom za njegovu vladavinu, tako da je podignut u istom periodu kao i niz drugih utvrđenja (Kruševac, Prokuplje, Pirot). U izvorima se prvi put pominje u Lazarevoj povelji manastiru Lavra svetog Atanasija na Svetoj gori. Povelja nosi datum 08.08. 1381. godine i doneta je u plemenitom gradu Kozniku. Njegova supruga Milica, boravila je u gradu 1402. godine, a tri godine kasnije njihov sin Stefan izdaje dve povelje svom velikašu Radiču Postupoviću kojima mu dodeljuje sva sela oko Koznika i crkvu na Grabovničici. U Kozniku su često boravili i Stefan i Milica, o čemu svedoči i njena povelja, koju je 12.09. 1405. godine izdala Dubrovčanima sa Rasine (kako se označavao Koznik), kada se gospodin despot ženjaše.

Tokom prvog pada Despotovine 1439. godine, Osmanlije su zauzele Koznik, ali on nekoliko godina kasnije biva vraćen despotu Đurđu (1427—1456) na osnovu odredbi Segedinskog mira kojima je 1444. godine obnovljena Srpska despotovina. Deceniju kasnije, Osmanlije ga trajno zauzimaju tokom pohoda na Kruševac (1454—1455), nakon čega je Koznik obnovljen i dodatno utvrđen, kao strateški značajno utvrđenje. Njegov značaj nije opao ni početkom XVI veka, jer je obližnje selo Strelar isporučivalo utvrđenju 30.000 strela godišnje.

U narednim vekovima, u Kozniku se nalazila otomanska posada koju su, u doba velikog Bečkog rata, 1689. godine uništili srpski ustanici zauzimajući tvrđavu. Neposredno nakon toga, jedan austrijski inženjerski oficir je napravio okviran plan utvrđenja sa njegovim podgrađem, a na njemu je zabeležio i naziv utvrđenja Schloss Koznica (ispod crteža) i Cosnicher Schloss (iznad crteža). Nakon Pikolominijeve smrti u Skoplju i propasti austrijske ofanzive na Balkan, dolazi do Velike seobe Srba, a sam Koznik, kao i niz drugih utvrđenja, biva napušten i prepušten zubu vremena.


Ostaci cisterne sa 4 bunara
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Arheološka istraživanja lokaliteta prvi put obavljana u periodu od 1970. do 1973. godine. Tokom njih je ceo kompleks raščišćen od vegetacije, konzervirani su i delimično obnovljeni delovi bedema i kula, kao i sama Donžon kula, koja je ojačana sistemom gvozdenih prstenova. Radovi su nastavljeni 1978. godine kada su obezbeđena nova sredstva, ali su već 1980. godine iznova prekinuti. U ovom periodu, između ostalog, otkrivena je cisterna prečnika 5 metara, u sklopu koje su se nalazila četiri bunara. Ceo sistem je bio napravljen da bi skupljao i čuvao atmosfersku vodu, a u njemu je prilikom otkrića postojala bistra voda, što svedoči o tome da je i posle više vekova, sistem skupljanja i čuvanja vode u tvrđavi funkcionisao bez problema.


Ulazna kula i Donžon kula u Kozniku
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Danas se u Kozniku svake godine, na dan svetog Pantelejmona 09.08., održavaju narodni sabor i likovno-pesnička kolonija.


Izgled Koznika

Koznik je podignut na uzvišenju koje sa tri strane čine oštre stene koje onemogućavaju prilaz, dok mu je četvrta (zapadna) strana blaža i njom se prilazi utvrđenju. Nepravilnog je oblika koji prati konfiguraciju terena, sa najvećom dužinom od 58 metara i širinom od 44 metara. Njegovi bedemi su ojačani sa 8 četvorostranih kvadratnih kula, razmeštenih na približno istom rastojanju. Tri kule na istočnom bedemu su nešto manje od tri koje se nalaze na južnom i zapadnom bedemu, dok su severna (Donžon kula) i severozapadna kula (spoljna širina 10, a unutrašnja 8 metara), znatno veće i najverovatnije su imale i stambenu ulogu. Na najvišoj tački grada, oko 921 m nmv, na sredini severnog bedema smeštena je Donžon kula. U pitanju je četvorostrana kula sa osnovom pravilnog kvadrata stranice 9 m i debljinom zida od oko 2 m, u koju se ulazilo sa južne strane.


Donžon kula
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

 
Ostaci bedema i kule
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Jedna od kapija se nalazila na severnom bedemu, u blizini severoistočne kule, druga se verovatno nalazila na južnom bedemu, uz jugoistočnu kulu, dok je još jedan ulaz postojao u severozapadnoj kuli. U južnom, užem i nižem, delu Koznika nalazi se cisterna za atmosfersku vodu sa 4 filter bunara, dok se severnom delu uočavaju ostaci dve građevine, smeštene uz zapadni odnosno istočni bedem. Tokom arheoloških istraživanja, pronađeni su ostaci urasne kamene plastike karakteristične za Moravski stil, što upućuje na zaključak da je u sklopu tvrđave postojala tzv. pridvorna crkva, poput Lazarice u Kruševcu. Ostaci maltera crvenkaste boje na grudobranu jedne od kula, pronađenih tokom arheoloških istraživanja govore u prilog datiranju podizanja utvrđenja u doba kneza Lazara i Moravskog stila. Ispod samog Koznika, sa njegove južne strane, postojalo je podgrađe, čiji se ostaci i danas naziru.


Napomena:

[a] U literaturi se često pominje da se Koznik nalazi na obroncima Željina, zbog relativne blizine masivu te planine i relativno velikoj udaljenosti od najviših vrhova Kopaonika, ali se nalazi na krajnjem severoistoku planinskog masiva Kopaonika, čija se najsevernija tačka nalazi u njegovom neposrednom podnožju.




Literatura

- Deroko, Aleksandar (1950). Srednjevekovni gradovi u Srbiji, Crnoj Gori i Makedoniji. Beograd: Prosveta.
- Đidić, Predrag (2008). Tvrđave i ostaci utvrđenih gradova. Publikacija 5, Koznik. Beograd. ISBN 978-86-908427-5-9.

Izvor: Wikipedia.org


* Pogled na ostatke Koznika.jpg (252.21 KB, 1280x946 - viewed 140 times.)

* Ostaci cisterne sa 4 bunara.jpg (1266.05 KB, 1200x900 - viewed 146 times.)

* Ulazna kula i Donžon kula u Kozniku.jpg (927.11 KB, 1200x900 - viewed 109 times.)

* Donžon kula.jpg (806.97 KB, 1200x900 - viewed 138 times.)

* Ostaci bedema i kule.jpg (907.3 KB, 1200x900 - viewed 139 times.)
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« Reply #1 on: February 22, 2017, 05:20:24 pm »

Tlocrt i izgled Koznika pre konzervatorskih i arheoloških radova na lokalitetu.


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


* koznik_tlocrt.jpg (304.6 KB, 1447x1200 - viewed 194 times.)

* Koznik.jpg (1884.06 KB, 4231x2679 - viewed 137 times.)
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« Reply #2 on: February 22, 2017, 05:52:58 pm »

Nešto fotografija sa tradicionalne manifestacije "Koznik - Grad vitezova" koja se održava svake godine početkom avgusta.


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


* Koznik - Grad Vitezova (1).jpg (535.15 KB, 1163x527 - viewed 179 times.)

* Koznik - Grad Vitezova (2).jpg (222.89 KB, 800x536 - viewed 128 times.)

* Koznik - Grad Vitezova (3).jpg (247.7 KB, 800x536 - viewed 134 times.)

* Koznik - Grad Vitezova (4).jpg (110.06 KB, 800x483 - viewed 126 times.)
Logged
Bozo13
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 16 390



« Reply #3 on: February 22, 2017, 05:54:04 pm »

velmože Stefana Lazarevića (knez 1389—1402, despot 1402—1427).

Šta znači "velmož" ?

LPB
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« Reply #4 on: February 22, 2017, 05:56:47 pm »

velmože Stefana Lazarevića (knez 1389—1402, despot 1402—1427).

Šta znači "velmož" ?

LPB

Vladar, vladajuća klasa, vlastela.
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« Reply #5 on: February 22, 2017, 05:59:18 pm »

Još fotografija sa manifestacije "Koznik - Grad vitezova".


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


* Koznik - Grad Vitezova (5).jpg (291.4 KB, 600x520 - viewed 144 times.)

* Koznik - Grad Vitezova (13).jpg (301.19 KB, 800x536 - viewed 123 times.)

* Koznik - Grad Vitezova (14).jpg (500.2 KB, 1163x527 - viewed 157 times.)

* Koznik - Grad Vitezova (12).jpg (83.01 KB, 900x602 - viewed 173 times.)
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« Reply #6 on: February 22, 2017, 06:01:38 pm »

...

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]




* Koznik - Grad Vitezova (11).jpg (182.23 KB, 800x535 - viewed 120 times.)

* Koznik - Grad Vitezova (6).jpg (342.07 KB, 800x536 - viewed 131 times.)

* Koznik - Grad Vitezova (15).jpg (573.72 KB, 1163x527 - viewed 124 times.)

* Koznik - Grad Vitezova (1).png (437.15 KB, 610x343 - viewed 159 times.)
Logged
Bozo13
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 16 390



« Reply #7 on: February 22, 2017, 06:03:16 pm »

Hvala.

Lepo da se i u Srbiji održavaju viteške igre. 
Logged
ssekir75
poručnik fregate
*
Offline Offline

Posts: 4 163


« Reply #8 on: February 22, 2017, 06:27:29 pm »

velmože Stefana Lazarevića (knez 1389—1402, despot 1402—1427).

Šta znači "velmož" ?

LPB

Vladar, vladajuća klasa, vlastela.

да будемо прецизнији, велможе су велика или крупна властела у средњевековној србији. ситна властела звана је властеличићи.
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« Reply #9 on: February 22, 2017, 07:03:40 pm »



Hvala.

Lepo da se i u Srbiji održavaju viteške igre. 


Koliko sam upoznat, pored srpskih viteških grupa i družina, do sada su učestvovale slične grupe iz Poljske, Rusije, Bugarske i verovatno iz još nekih zemalja.


Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« Reply #10 on: February 23, 2017, 01:05:30 pm »

Na spisak dodajem i viteške grupe iz Ukrajine i Češke, ovaj podatak sam našao u reportaži sa manifestacije koju su uradile Večernje Novosti 2013. godine, čije delove prenosim ovde.


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


Koze nosile kamen

Legenda kaže da su kamen ugrađen u Koznik nosile koze, pa je otuda i grad dobio ime. Zna se da je Lazar Hrebeljanović često boravio u Kozniku, a da je kasnije grad pripadao Radiču Postupoviću (Oblačić Rade u narodnim pesmama). I za Koznik se vezuje ime Proklete Jerine, žene Đurđa Brankovića, koja je u Župi zavela kuluk i poplavila dolinu Rasine prema Mitrovom polju kako bi uživala na lađi. Na Kozniku se danas može videti nekoliko očuvanih kula (južna i sverozapadna), a nađeni su dokazi o postojanju crkve, bunara, turskog suda i velelepnog života.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


Tamara Ognjević, istoričar umetnosti i stručnjak za srednjovekovni nutricionizam, zainteresovane posetioce je upoznala sa gastronomskom starinom, koja se nalazila na stolu Nemanjića, Hrebeljanovića, Lazarevića i potonjih vladara i despota.

- Koznik je bio i poznat trgovački centar, gde se odvijala značajna razmena ljudi i robe - objašnjava za „Novosti“ Tamara Ognjević, direktorka „Artiscentra“, koji pet godina vodi istraživački projekat „Živeti prošlost - srpska srednjovekovna gozba“. - Izvesno je da smo u Dubrovnik, Grčku, Italiju, Bugarsku izvozili sušenu ovčetinu i svinjetinu, sir, kiselo mleko i med, a uvozili vino, južno voće, pehare, tkanine.

Arheolog Sanja Crnobrnja, kustos Zavičajnog muzeja, ističe da je dva hektara Gornjeg grada samo delić ranijeg izgleda utvrđenja.

- Na osnovu dve arheološke kampanje utvrdili smo najranije tragove od praistorije, ozbiljan sloj od četvrtog do šestog stoleća, period Nemanjića, Lazarevića, period Radiča Postupovića, turski period, ali i život po oslobođenju od Osmanlija, što je retko u našoj istoriji - kaže za „Novosti“ Sanja Crnobrnja.

Viteški turnir sa 60 srednjovekovnih boraca, srednjovekovna gozba, pijaca i obilazak odlično očuvanog Gornjeg grada s kojeg se vidi pola Šumadije i istočne Srbije, bile su samo deo ponude na petoj manifestaciji „Koznik - grad vitezova“. Turnir je potrajao do duboko u noć, a šatore su vitezovi iz Ukrajine, Poljske, Češke, Bugarske i više srpskih gradova počeli da sklapaju tek u nedelju. Jedno od najočuvanijih srednjovekovnih utvrđenja u zemlji najživlje je bilo u 14. veku, a više od 2000 posetioca i turista su imali prilike da upoznaju makar deo tog života.


* koznik_-.jpg (156.57 KB, 800x600 - viewed 124 times.)

* koznik_.jpg (184.22 KB, 1166x777 - viewed 175 times.)
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« Reply #11 on: March 18, 2017, 10:25:18 am »

Kompjuterska (3D) rekonstrukcija gorenjeg grada Koznika. Autor rekonstrukcije je Stevan Perović.


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


* koznik - rekonstrukcija by Stevan Perović.jpg (188.36 KB, 1280x757 - viewed 981 times.)
Logged
kumbor
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 15 842


« Reply #12 on: March 18, 2017, 12:55:25 pm »

velmože Stefana Lazarevića (knez 1389—1402, despot 1402—1427).

Šta znači "velmož" ?

LPB

Vladar, vladajuća klasa, vlastela.

Tačnije "velmoža". Krupno nasledno plemstvo. Reč upućuje na činjenicu da su imali velika prava, ovlašćenja, pravne, političke i ekonomske mogućnosti (moć - možnosti). Otuda vel-moža. Može označavati i vladara, mada se češće koristila određena titula (voevoda, knjaz, despot...).
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« Reply #13 on: November 03, 2017, 05:38:03 pm »

Na manifestaciji Koznik - Grad Vitezova 2014 je učestvovala Viteška družina Zlatno burence sa čije FB strane su ove fotografije.


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 52 251



« Reply #14 on: November 03, 2017, 05:43:59 pm »

...

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]



Logged
Pages:  [1] 2 3   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Oglasi za poslove na Jooble.org
Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.03 seconds with 23 queries.