PALUBA
June 27, 2019, 12:52:40 am *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News: Prilikom registracije unesite ispravnu e-mail adresu jer na toj adresi dobijate mail za aktivaciju Vašeg naloga. Proverite obavezno i neželjenu poštu...
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Del.icio.us Digg FURL FaceBook Stumble Upon Reddit SlashDot

Pages: [1]   Go Down
  Print  
Author Topic: Velimirovi dvori  (Read 1582 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 24 944



« on: March 13, 2017, 09:22:16 am »

Velimirovi dvori


Velimirovi dvori je srednjevekovna nekropola iz 15. veka, koja se nalazi u mestu Ključ u opštini Mionica. [1] [2]. Smeštena je u samom centru sela, na mestu gde reka Lepenica pravi jednu veliku krivinu probijajući se kroz padine stenovitih brda. Narodno verovanje ovu crkvu veže za legendarnu ličnost feudalca – kneza Velimira. Po predanju, Velimir je kao vazal sultana učestvovao u bici pod Beogradom 1521. godine.

Izvor: CC-BY-SA-3.0-RS
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Postoje dve legende o nastanku Velimirovih dvora. Po prvoj Velimir je vazal sultana i učestvuje u bici pod Beogradom 1521. i za zasluge u službi dobija na upravu spahiluk koji obuhvata Ključ i još nekoliko sela. U Ključu gradi svoje "dvore" – utvrđeni feudalni zamak-grad odakle upravlja svojim posedom. Legenda se proteže i dalje na njegove sinove koji su obnovili manastir Ribnicu kod Mionice.

Po drugoj legendi Velimir je bogati feudalac kneza Lazara. Bio je vrlo bogat i imao je tri sina. Jedan mu se sin udavio u Lepenici, a drugi je pao sa konja na Božić i poginuo. Kad to vide nesrećni otac on trećeg zatvori u kulu, pa ga nikud nije puštao, nego ga je tu hranio i čuvao, samo da mu se ne bi kakva nesreća dogodila. U jesen mu donese zrelo grožđe, pa je dete po tome znalo koje je doba godine. Ali ga iz grozda ujede zmija i tako i treći sin žalosnom ocu ostane mrtav. Narod priča da ga je prokleo car Lazar što ga nije lepo dočekao i ugostio kada je jednom dolazio u Mionicu.

Izvor: mapio.net
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Ostaci Velimirovih Dvora se sastoje od jednog zarušenog ogradnog zida (obziđa) dužine oko 40 m na kome se može uočiti mesto ulaza ili nekadašnje kapije, zatim od urušene crkve (koja se nalazi istočno od zida), konaka i mutvaka (kule) izgrađene južno od ulaza u zidu, a koja se prislanja na sam zid. Crkva je bila fresko slikana, međutim danas nema sačuvanih delova živopisa, iako se na ulazu i zapadnom zidu uočavaju tragovi fresko bojenja sa fresko malterom koji je ispran. [3]
 
Sama crkvena građevina je najstarija u kompleksu i potiče najverovatnije iz 15. veka. Njena osnova je jednobrodna sa pripratom, naosom i oltarskom apsidom. Sa severa joj je dozidana kapela. Građevina je sazidana od pritesanih kamenih blokova. Dimenzije ostataka hrama su 12 h 6,7 m. Dozidana spoljašnja priprata je pravilne četvorougaone osnove dimenzija 7 h 8 m. Na spoljašnjim fasadama crkve vidljive su partije sačuvanog živopisa sa predstavama dekorativnih ornamenata u vidu šah polja i nasatično postavljene opeke.

Druga sačuvana građevina u kompleksu je "mutvak" (kula) koji je lociran na tridesetak metara jugozapadno od hrama i koji je dosta dobro očuvan. Iskopavanja koja su izvršena u neposrednoj blizini ove građevine utvrdila su da je pripadala nekadašnjoj manastirskoj kuhinji i konacima.

Izvor: mapio.net
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

To je kružna građevina prečnika 3m sa zidovima debelim od 0,7 do 0,9m, a visoka 6,5m sa uskim pravougaonim prozorima na gornjem delu građevine. Jedni smatraju da je to neka vrsta isposnice, "moljnice". Većina današnjih autora smatra da je ovo mutvak – prostorija za pripremu hrane, mada tome protivreči činjenica da nisu zapaženi tragovi čađi na zidovima u unutrašnjosti građevine.

Izvor: flickriver.com/photos/rudar/
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Arheološka istraživanja su dala zanimljive rezultate o starosti ovog lokaliteta, naime nađeni su materijalni iostaci stari oko 5000. godina. Velimirovi dvori su utvrđene za nepokretno kulturno dobro – spomenik kulture 1951. i kategorisani od velikog značaja, a 1979. godine lokalitet je proglašen za spomenik kulture od velikog značaja za Republiku Srbiju. Prvi arheološki radovi na lokalitetu Velimirovi dvori, obavljeni su 1978. god. od strane Zavoda za zaštitu spomenika iz Kragujevca.


Reference

[1] - Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo
[2] - Zavod za proučavanje kulturnog razvitka
[3] - Eparhija valjevska/Velimirovi dvori


Literatura

Zavod za zaštitu spomenika Valjevo: "Spomeničko nasleđe Kolubarskog i Mačvanskog Okruga" , Valjevo 2006. ISBN 86-904745-2-8. (COBISS.SR)
Deroko, Aleksandar (1950). Srednjevekovni gradovi u Srbiji, Crnoj Gori i Makedoniji. Beograd: Prosveta


Izvor: Wikipedija, blog.banjavrujci.info


* Velimirovi_dvori_ključ.jpg (306.07 KB, 800x600 - viewed 62 times.)

* velimirovi dvori_1.jpg (116.5 KB, 720x576 - viewed 55 times.)

* velimirovi dvori_2.jpg (362.27 KB, 720x576 - viewed 74 times.)

* velimirovi dvori_0.jpg (334.42 KB, 720x576 - viewed 99 times.)

* velimirovi dvori_rudar.jpg (116.14 KB, 333x500 - viewed 80 times.)
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 24 944



« Reply #1 on: March 15, 2017, 04:37:40 am »


Izvor : All Rights Reserved by DespotD
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


* Velimirovi dvori - by DespotD.jpg (81.58 KB, 720x576 - viewed 71 times.)
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 24 944



« Reply #2 on: September 14, 2018, 01:10:00 pm »


Blago srednjovekovne Srbije: Ostaci Velimirovih dvora kod Mionice svedoci su jedne velike priče iz prošlosti



U njima se i dalje kriju mutvak, obziđe i moljnica

Između drevnog kamenja Velimirovih dvora kriju se neverovatne priče o životu srednjovekovne Srbije, koje su vekovi i narodna predanja samo obogatili i učinili neizbledivim.

Velimirovi dvori predstavljaju srednjovekovni sakralni objekat iz 15. veka, koji se nalazi u mestu Ključ u opštini Mionica. Smešteni su u samom centru sela, na mestu gde reka Lepenica pravi jednu veliku krivinu, probijajući se kroz padine stenovitih brda. Narodno verovanje ovu građevinu veže za legendarnu ličnost feudalca kneza Velimira.


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Postoje dve legende o nastanku Velimirovih dvora. Prema prvoj, Velimir je vazal sultana i učestvuje u bici pod Beogradom 1521. i za zasluge u službi dobija na upravu spahiluk koji obuhvata Ključ i još nekoliko sela. U Ključu gradi svoje “dvore” - utvrđeni feudalni zamak-grad. Legenda se proteže i dalje na njegove sinove koji su obnovili manastir Ribnicu kod Mionice.

Po drugoj legendi Velimir je bogati feudalac kneza Lazara. Bio je vrlo bogat i imao je tri sina. Jedan se udavio u Lepenici, a drugi je pao sa konja na Božić i poginuo. Kad je nesrećni otac video, trećeg je zatvorio u kulu i nikuda ga nije puštao, nego ga tu hranio i čuvao, samo da mu se ne bi kakva nesreća dogodila. U jesen mu donese zrelo grožđe, pa je dete po tome znalo koje je doba godine. Ali ga iz grozda ujede zmija i tako je oca napustio i treći sin. Narod priča da ga je prokleo car Lazar što ga nije lepo dočekao i ugostio kada je jednom dolazio u Mionicu.

Ostaci Velimirovih dvora se sastoje od jednog zarušenog ogradnog zida (obziđa) dužine oko 40 metara, na kome se može uočiti mesto ulaza ili nekadašnje kapije, zatim od urušene crkve (koja se nalazi istočno od zida), konaka i mutvaka (kule) izgrađene južno od ulaza u zidu, a koja se prislanja na sam zid. Crkva je bila fresko slikana, međutim danas nema sačuvanih delova živopisa, iako se na ulazu i zapadnom zidu uočavaju tragovi fresko bojenja sa fresko malterom koji je ispran.

Sama crkvena građevina je najstarija u kompleksu i potiče najverovatnije iz 15. veka. Na prostoru oko crkve otkriven je veći broj grobova iz 16. i 17. veka. Njena osnova je jednobrodna sa pripratom, naosom i oltarskom apsidom. Sa severa joj je dozidana kapela. Građevina je sazidana od pritesanih kamenih blokova. Dimenzije ostataka hrama su 12 h 6,7 m. Dozidana spoljašnja priprata je pravilne četvorougaone osnove dimenzija 7 h 8 m. Na spoljašnjim fasadama crkve vidljive su partije sačuvanog živopisa sa predstavama dekorativnih ornamenata u vidu šah polja i nasatično postavljene opeke.

Druga sačuvana građevina u kompleksu je “mutvak” (kula) koji je lociran na tridesetak metara jugozapadno od hrama i koji je dosta dobro očuvan. Iskopavanja koja su izvršena u neposrednoj blizini ove građevine utvrdila su da je pripadala nekadašnjoj manastirskoj kuhinji i konacima.

To je kružna građevina prečnika 3m sa zidovima debelim od 0,7 do 0,9m, a visoka 6,5m sa uskim pravougaonim prozorima na gornjem delu građevine. Jedni smatraju da je to neka vrsta isposnice, “moljnice”. Većina današnjih autora smatra da je ovo mutvak – prostorija za pripremu hrane, mada tome protivreči činjenica da nisu zapaženi tragovi čađi na zidovima u unutrašnjosti građevine.

Arheološka istraživanja su dala zanimljive rezultate o starosti ovog lokaliteta, naime nađeni su materijalni iostaci stari oko 5.000. godina.

Velimirovi dvori su utvrđene za nepokretno kulturno dobro – spomenik kulture 1951. i kategorisani od velikog značaja, a 1979. godine lokalitet je proglašen za spomenik kulture od velikog značaja za Republiku Srbiju. Prvi arheološki radovi na lokalitetu Velimirovi dvori, obavljeni su 1978. god. od strane Zavoda za zaštitu spomenika iz Kragujevca.

Velimirovi dvori spadaju u spomenik kulture od izuzetnog značaja i jedna su od najznačajnijih turističkih atrakcija mioničkog kraja.

izvor



* velimirovi dvori.jpg (362.29 KB, 1280x962 - viewed 21 times.)
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 24 944



« Reply #3 on: September 14, 2018, 01:50:12 pm »


Na spoljašnjim fasadama crkve vidljive su partije sačuvanog živopisa sa predstavama dekorativnih ornamenata u vidu šah polja i nasatično postavljene opeke.


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]



* velimirovi dvori_7.jpg (509.05 KB, 1600x1097 - viewed 25 times.)

* velimirovi dvori_8.jpg (561.39 KB, 1600x1017 - viewed 27 times.)
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 24 944



« Reply #4 on: September 14, 2018, 02:03:47 pm »



Druga sačuvana građevina u kompleksu je "mutvak" (kula) koji je lociran na tridesetak metara jugozapadno od hrama i koji je dosta dobro očuvan. Iskopavanja koja su izvršena u neposrednoj blizini ove građevine utvrdila su da je pripadala nekadašnjoj manastirskoj kuhinji i konacima.

To je kružna građevina prečnika 3m sa zidovima debelim od 0,7 do 0,9m, a visoka 6,5m sa uskim pravougaonim prozorima na gornjem delu građevine. Jedni smatraju da je to neka vrsta isposnice, "moljnice". Većina današnjih autora smatra da je ovo mutvak – prostorija za pripremu hrane, mada tome protivreči činjenica da nisu zapaženi tragovi čađi na zidovima u unutrašnjosti građevine.



[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]



* velimirovi dvori_2.jpg (241.17 KB, 827x1199 - viewed 23 times.)

* velimirovi dvori_3.jpg (462.55 KB, 1600x1053 - viewed 24 times.)

* velimirovi dvori_11.jpg (414.75 KB, 1600x1021 - viewed 25 times.)

* velimirovi dvori_17.jpg (370.92 KB, 1600x1017 - viewed 22 times.)
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 24 944



« Reply #5 on: September 14, 2018, 02:25:15 pm »


Ostaci crkve ...


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]



* velimirovi dvori_18.jpg (410.71 KB, 1124x1764 - viewed 22 times.)

* velimirovi dvori_15.jpg (497.56 KB, 1600x1019 - viewed 23 times.)

* velimirovi dvori_9.jpg (623.44 KB, 1600x1013 - viewed 25 times.)

* velimirovi dvori_10.jpg (423.27 KB, 1600x1016 - viewed 22 times.)

* velimirovi dvori_6.jpg (707.39 KB, 1600x1044 - viewed 26 times.)
« Last Edit: September 14, 2018, 02:45:12 pm by Dreadnought » Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 24 944



« Reply #6 on: September 14, 2018, 02:39:25 pm »


Ostaci konaka ...


[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]



* velimirovi dvori_1.jpg (342.9 KB, 1280x833 - viewed 23 times.)

* velimirovi dvori_12.jpg (455.4 KB, 1599x1017 - viewed 25 times.)

* velimirovi dvori_14.jpg (271.21 KB, 768x1200 - viewed 20 times.)

* velimirovi dvori_16.jpg (239.01 KB, 756x1200 - viewed 20 times.)
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 24 944



« Reply #7 on: September 14, 2018, 02:42:18 pm »



[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


foto


* velimirovi dvori_4.jpg (585.23 KB, 1599x1041 - viewed 24 times.)

* velimirovi dvori_13.jpg (557.96 KB, 1599x1019 - viewed 26 times.)

* velimirovi dvori_5.jpg (553.18 KB, 1600x1193 - viewed 29 times.)
« Last Edit: September 14, 2018, 05:59:11 pm by Dreadnought » Logged
dzumba
Stručni saradnik - specijalne jedinice
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 17 406


« Reply #8 on: September 14, 2018, 04:12:44 pm »

А да ли су овај комлпекс користили Турци?
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 24 944



« Reply #9 on: September 14, 2018, 06:05:05 pm »

Suštinski, ovo je srednjevekovni manastirski kompleks sa Crkvom moravskog tipa.





https://youtu.be/8WDYiDPihA4?t=1m

Od 01:00 do 09:15 traje dobar prilog sa detaljnim objašnjenjem arheologa Željka Ježa, nigde ne pominje turke. Moguće je uvek da su ga spalili.
« Last Edit: September 14, 2018, 06:13:30 pm by Dreadnought » Logged
dzumba
Stručni saradnik - specijalne jedinice
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 17 406


« Reply #10 on: September 14, 2018, 11:44:45 pm »

Питам јер видим да је једна камена купола у јако добро стању. Рекао бих да је то немогуће без одржавања, осим ако није реконструисана у новије време.
Logged
Pages: [1]   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.02 seconds with 26 queries.