PALUBA
September 25, 2017, 01:56:01 am *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News: If you are experiencing problems during registration process, please contact us on flushroyal75@gmail.com
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Pages: [1]   Go Down
  Print  
Author Topic: Stari grad Kladuša  (Read 301 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 18 827



« on: August 26, 2017, 12:36:04 pm »

Stari grad Kladuša


Stari grad u Velikoj Kladuši, kao i mnoge tvrđave u BiH, krije svoje znamenitosti i bogatu istorijsku građu.

Tvrđava kojom su gazdovale brojne plemićke porodice i knezovi čitav srednji vek bila je deo Ugarskog kraljevstva, a na ovom području živeo je i delovao čuveni harambaša Mujo Hrnjica s braćom.

Velika Kladuša, ili kako je ranije nazivana Donja Kladuša, je utvrda na uzvišenju iznad desne obale reke Graborske, pritoke Kladušnice. Samo područje Velike Kladuše zbog svog izuzetnog položaja i povoljnih prirodno-geografskih osobina, bilo je naseljeno već u davnoj prošlosti, što nedvojbeno potvrđuju brojni kulturno-istorijski spomenici na ovom području.


* Velika_Kladusa_3.jpg (215.51 KB. 780x400 - viewed 12 times.)


Skromnija arheološka istraživanja ovog prostora rezultirala su pronalaskom nalaza koji potiču iz praistorije, konkretno iz željeznog doba. Takođe, na ovom prostoru pronađeni su i arheološki ostaci koji datiraju iz ilirskog, rimskog te ranosrednjovekovnog doba, što ukazuje na dugotrajni kontinuitet naseljavanja stanovništva. Čitav srednji vek Kladuša pripadala Ugarskom kraljevstvu.

- Za grad Kladušu postoji narodna predaja da je dobio ime po svom prvom gospodaru Kladaru. Arheološka istraživanja kladuške tvrđave rezultirala su otkrićima o branič kuli, kružnog gornjeg gradskog zida i bunara, odnosno cisterne iz perioda srednjeg veka. Srednjovekovni grad izgrađen je na zaravni brežuljka te se idealno prilagodio konfiguraciji terena prateći tok slojnica - govori Enes Dedić, iz Instituta za istoriju Univerziteta u Sarajevu.
 
On ističe da se Kladuški grad prvi put u istorijskim izvorima spominje prilikom sklapanja primirja između vlastele Gisingovaca i Babonića 30. oktobra 1280. godine.


* Velika_Kladusa_4.jpg (95.68 KB. 960x719 - viewed 11 times.)


Tom prilikom je jasno naglašeno kako su Babonići ranije došli u posed Kladuše ugarskog kralja, što govori o tome kako prvi pisani podatak ne treba uzimati i kao vremenski okvir osnivanja ovog grada koji je izgrađen ranije.

- Ispod srednjovekovnog utvrđenja svakako je egzistiralo i podgrađe u kojem se odvijala svakodnevnica nižih slojeva stanovništva. O tome svedoče i dokumenti u kojima se spominje Crkva sv. Martina koja se nalazila na ovom području. Kladuša je u ovom periodu imala svoj trg, odnosno varoš s opšinskim sudijom. Bitno je naglasiti da Kladuška utvrda i podgrađe tokom srednjeg veka nisu pripadali bosanskoj državi ni u jednom periodu, ovaj prostor bio je sastavni deo Ugarskog kraljevstva. Godine 1314. kao vlasnik grada spominje se Radoslav Babonić Blagajski - kaže Dedić, dodajući da su se najstariji posedi feudalne porodice Babonića prostirali i na područja srednjovekovne Slavonije.

izvor

Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 18 827



« Reply #1 on: August 26, 2017, 12:47:50 pm »

Grad i trgovište Velika (ranije Gornja) Kladuša


Grad je podignut na bregu iznad desne obale reke Graborske (koja se uliva u Kladušnicu). Prvi put se pominje 1280.



Knezovi u Kladuši, koji su bili u rodu sa knezovima Blagajskim i bosanskim vojvodom Vukmirom iz Usore, prvi put se pominju 1348. (kad i crkva sv. Martina), a sam grad (bez oznake za veličinu ili položaj u prostoru) prvi put u jednom latinskom spomeniku iz XV v., pa potom u XVI v. („1577. uzeše Turci veliku Kladušu”*).

U XV v. Kladušu su držali Frankopani Cetinski, a posle njih ban Ivan Tuz od Laka i njegov brat Osvald. Posle Tuza ponovo je došla u vlast Frankopana (Slunjskih). Poslednji je Kladušu držao vojvoda Juraj Gvozdanović koji je 1585. iz nje izveo stražare i napustio grad. Nedugo potom Janko Šnicenbaum (Schnitzenbaum) zapalio je ono što je od kladuških kuća preostalo iza turske paljevine 1582. pod Malkoč-begom. Kladuša je posle toga ostala pusta pedeset godina, a Turci su je obnovili i ponovo naselili tek 1633.


* Stari grad_Velika Kladuša (1).jpg (1425.17 KB. 2244x1516 - viewed 14 times.)



* Stari grad_Velika Kladuša (2).jpg (99.91 KB. 1280x720 - viewed 17 times.)


 U Velikoj Kladuši kod Hrnjičinog bunara bila je kula Muje Hrnjice o kome pevaju brojne pesme (predanje o toj kuli bilo je još uvek živo 1935). Muja Hrnjica i njegova braća, zajedno sa Mustafom Kozličićem, pominju se u izveštaju Krste Frankopana Tržačkog od 20. novembra 1641. Muja je stradao u Petrovoj gori od ruke pobratima Meha Katarice koji je na njega pucao iz zasede. Mujin brat Halil poginuo je u Banjaluci zajedno sa Talom Ličaninom, a drugog njegovog brata Omera ubio je – opet iz zasede – harambaša Stojan iznad vrela reke Korenice.

Velika Kladuša se pominje kao grad braće Hrnjica u muslimanskim pesmama. U hrišćanskim se (osim u Vuk III, 18, 20, 22, 24 gde se nailazi ili prosto na Muju, ili na Muju Hrnjicu, tj. Hrnjavinu Muju) najčešće pominju samo „Turci Kladušani”, ili pak kladuški Rujica (MH IX, 21), ili Bojičić Alil (Vuk VI, 75) itd. Pesma pod nazivom „Propast Kladuše” (SM 100) ne opisuje kraj turske vlasti u tom gradu (koji se zbio 1878. kada je Austrija okupirala Bosnu), već jednu od lokalnih bitaka u kojoj je poginulo tako mnogo Kladušana, da se grad više nikad nije sasvim povratio (prema epskom tumačenju).


* Kula Muje Hrnjice_Velika Kladuša.jpg (238.49 KB. 904x1744 - viewed 13 times.)


izvor

Logged
Pages: [1]   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.03 seconds with 29 queries.