PALUBA
August 21, 2019, 06:15:25 am *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News: Upozorenje za sve clanove
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Del.icio.us Digg FURL FaceBook Stumble Upon Reddit SlashDot

Pages:  [1] 2   Go Down
  Print  
Author Topic: Kupinik  (Read 1306 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« on: September 26, 2018, 02:58:40 pm »


Kupinik (Castrum Regale Kulpen, 1388)


Od grada Kupinika koji se 1388. godine spominje kao castrum regale, a kasnije poznat kao grad srpskih despota, bilo je 1905. godine sačuvano nešto više ostataka. Grad je zidan u kvadrat, sa kulama po uglovima, od kojih je samo jedna porušena. Zidovi grada bili su visoki četiri metra, građeni od lomljenog kamena i cigle.



* kupinik.jpg (112.76 KB. 1024x454 - viewed 84 times.)


U početku je bio kraljevski grad, a 1451. godine bio je u posedu despota Đurđa Brankovića, zatim Stevana i Jovana. U ovom gradu bio je sahranjen despot Stevan Branković. Turci su ga osvojili 1521. godine i spalili. Grad se nalazio kod današnjeg Kupinova na Savi. Ruševine su delimično sačuvane. Nešto više podataka o njemu datiraju iz 1905. godine.

Kupinik je bio u blizini Save, ali je tvrđava na mestu na kome je okružena Obedskom barom, daleko bolje branjena, nego da je podignuta na savskoj obali.

Osnova Kupinika je manje pravilna nego zemunska jer je severozapadni zid bio nešto ukoso postavljen prema ostalima. Grad je imao četiri kule, jedna je bila okrugla, a tri su osmostruke. Od četiri, tri su sačuvane, jedna od njih je bila kružna, dok je istočna osmougaona, a severna šestougaona. Pored toga, i severo-istočna najizloženija strana, ojačana je u sredini jednom pravougaonom, verovatno ulaznom kulom.



* Kupinik-1.jpg (119.9 KB. 610x455 - viewed 46 times.)



* Kupinik-2.jpg (693.17 KB. 1024x768 - viewed 78 times.)



* Kupinik-3.jpg (88.94 KB. 610x455 - viewed 43 times.)


Za izradu zidova upotrebljen je materijal koga je u okolini najviše bilo. U Kupiniku je jezgro zida od lomljenog kamena, izmešanog sa polomljenim opekama a negde se vidi i horizontalni sloj opeka koji se provlači kroz ceo zid, spajajući oblogu koja je i ovde sva samo od opeke.

Neke kule su bile okrenute prema unutrašnjosti grada, ili su prema gradu zatvorene, dok su neke kao što je slučaj sa Kupinikom, u prizemlju zatvorene prema gradu, tako da se u njih ulazilo kroz otvore u prvom spratu.

Kupinik je predstavnik gotske epohe. Do danas nisu vršena arheološka istraživanja ovog srednjovekovnog grada.


izvor

Logged
kumbor
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 14 594


« Reply #1 on: September 26, 2018, 03:38:49 pm »

Ali kakva je to gotska epoha!? Možda gotika, mada utvrđenja nisu najbolji predstavnici za stilove gradnje, već su  više utilitarne, namenske građevine.
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #2 on: September 26, 2018, 03:49:39 pm »


Crkva Svetog Luke u Kupinovu


Crkva Svetog Luke u Kupinovu, mestu u opštini Pećinci, koju je sredinom 15. veka podigao despot Đurđe Branković, prevashodno je značajna zbog svoje istorijsko-dokumentarne vrednosti i ima status spomenika kulture od izuzetnog značaja. Crkva je podignuta pored starog grada Kupinika, posvećena je Svetom Luki. Pominje se 1486. i 1502. godine kao grobna crkva sremskih despota Stefana i Jovana Brankovića. Razrušena i zapustela 1502. godine posle turskog osvajanja Srema, dvaput je obnavljana, početkom 18. i krajem 19. veka.



* Crkva Svetog Luke u Kupinovu.jpg (140.97 KB. 1200x793 - viewed 37 times.)


Pretpostavlja se da je crkva podignuta između 1453. i 1456. godine kao zadužbina despota Đurđa Brankovića. Prvi pisani pomen o crkvi potiče iz 1486. godine, kada je despotica Angelina sa sinovima Đorđem i Jovanom prenela tu mošti svog muža, despota Stefana Brankovića.

Godine 1521. Turci su razorili utvrđene gradove u Sremu, među kojima je bio i grada Kupinik. Verovatno je tada razorena i opustošena crkva, pošto se od kraja XVI i tokom XVII veka ne pominje. Prvih decenija XVIII veka crkvu je obnovio kapetan kir Mihajlo Vasić sa žiteljima Kupinova. U drugoj polovini XVIII veka, ova mala, skromna građevina, izdužene pravougaone osnove sa polukružnom oltarskom apsidom, dobila je raskošni ikonostas sa rezbarijom izvedenom u rokajnom stilu, koja se pripisuje osiječkom rezbaru Jakobu Gerstneru.

GFDL, https://sr.wikipedia.org/w/index.php?curid=950274

* Crkva_Svetog_Luke_u_Kupinovu.jpg (70.01 KB. 640x480 - viewed 41 times.)


Istraživanjem građevinskog korpusa utvrđeno je da nije pretrpela velike izmene tokom svoga postojanja. Skromna arhitektonska celina crkve je jednobrodna građevina masivnih zidova, podignutih od kamena i opeke, danas je u celini pokrivena ravnom drvenom tavanicom. Duboka oltarska apsida u širini broda ima polukružni oblik, a naos je od priprate odvojen niskom zidanom trojnom arkadom. Bogato rezbaren barokni ikonostas, nastao pre 1780. godine u celini zatvara prostor između naosa i oltara. Oslikan je 1729. godine u baroknom maniru, rokajne palete, a prema novijim analogijama delo je Jakova Orfelina sa izvanrednom portretskom obradom likova i najfinijim kolorističkim rešenjima.



* Sveti Dimitrije, SPC Svetog Luke, Kupinovo.jpg (277.49 KB. 1200x880 - viewed 33 times.)


Radovi na tekućem održavanju i delimičnoj obnovi građevinskog korpusa vršeni su od 1952. godine, a arheološka istraživanja 1994. godine, kada je crkva arhitektonski snimljena i sačinjen popis slikarskih radova.

izvor


Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #3 on: September 27, 2018, 04:43:04 pm »


Kupinik na uvećanom detalju mape Neu Geographisch Vorgestelltes Ungarisches Kriegs-Theatrum in Servien und dem Bannat Temeswar, prva polovina 18. veka.



* kupinik.jpg (398.12 KB. 1206x1200 - viewed 33 times.)

Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #4 on: September 29, 2018, 12:19:28 pm »


Vuk Branković (despot)


Vuk Branković (Vuk Grgurević, u narodnim pesmama znan kao Zmaj Ognjeni Vuk ili Jajčanin Vuk), srpski despot (1471—16. april 1485), sin je slepog Grgura Brankovića, sina despota Đurđa. U mladosti je bio sa Turcima, koji su pomagali njegovom ocu da dobije despotstvo Srbije posle smrti despota Đurđa (1456).




Kada je 1465. godine u Beograd stiglo jedno tursko poslanstvo da ponudi mir, bio je među njima i Vuk. Tada on ulazi u istoriju, kao akter događaja.[1] Tu je on prešao u službu mađarskog kralja Matije i postao zapovednik srpskih četa u Sremu i okolini. Veoma hrabar i požrtvovan, Vuk je stekao veliki ugled, koji najbolje pokazuje njegovo, u narodu poznato ime, Zmaj Ognjeni Vuk. Junak je mnogih narodnih pesama, bugarštica i deseteračkih. Nadimak je dobio ili po Viteškom redu tog imena ili po specijalnom oružju koje je "bljuvalo vatru" poput aždaje, ali od gvožđa.

Ratovao je sa Mađarima protiv Čeha, Poljaka i Austrijanaca, a naročito protiv Turaka. Dobio je zbog vojničkih zasluga od kralja Matije 1469. godine grad Belu Stenu i distrikt Totuševinu u Slavoniji. Imenovan je za despota Srbije 1471. godine i dobio je velike posede na području današnje Vojvodine, koji su nekad bili svojina despota Đurđa: Kupinik (Kupinovo), Slankamen, Berkasovo, Bečkerek (Zrenjanin), Bijelu Stijenu i druge.



* Vuk_Grgurevic_Brankovic.png (279.38 KB. 649x883 - viewed 33 times.)


Po legendi, osnovao je fruškogorski manastir Grgeteg i crkvu Sv. Nikole u Slankamenu. U crkvici toj je u zidu visoko klin bio ukucan, o koji je on dolazeći na službu, "svoj klobuk vešao".

Vuk je bio oženjen Barbarom Frankopan. Kao despot, Vuk se posebno proslavio 1476. godine, provalivši u Srebrenicu i boreći se ispod Šapca i Smedereva.

Godine 1479. zajedno sa Dmitrom Jakšićem učestvuje u Boju kod Kenjermeza gde zapoveda srpskom konjicom. Hrabrim napadom na turski centar mađarska i srpska konjica su razbile tursku vojsku i naterale je na povlačenje. Ova bitka suzbila je turske napade na Mađarsku za nekoliko narednih godina.

Naročito je čuven njegov smeo pohod 1480. godine na Sarajevo. Ratovao je sa uspehom protiv Turaka po Srbiji i 1481. godine doveo odatle, iz okoline Kruševca, oko 50.000 ljudi, koji su naseljeni oko Temišvara. U stalnoj borbi s Turcima, nakon borbe na reci Uni, despot je umro 16. aprila 1485. godine.


izvor

Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #5 on: September 29, 2018, 12:27:46 pm »


Epozida posvećena Vuku Grguroviću-Brankoviću iz RTS-ovog serijala Srpski junaci srednjeg veka.





Par isečaka iz epizode, na kojima je kompjuterska rekonstrukcija grada Kupinika.



* Kupinik (1).jpg (158.93 KB. 1600x900 - viewed 30 times.)



* Kupinik (2).jpg (216.11 KB. 1600x897 - viewed 28 times.)


Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #6 on: September 29, 2018, 12:30:43 pm »


Još nekoliko isečaka.



* Kupinik (3).jpg (158.37 KB. 1600x897 - viewed 56 times.)



* Kupinik (4).jpg (165.39 KB. 1599x894 - viewed 32 times.)



* Kupinik (5).jpg (152.2 KB. 1600x896 - viewed 30 times.)



« Last Edit: September 29, 2018, 01:52:58 pm by Dreadnought » Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #7 on: September 29, 2018, 02:00:22 pm »


Kupinik u Kupinovu


O utvrđenom mestu Kupinik (današnje Kupinovo), u kojem su stolovali poslednji srpski despoti Stefan Lazarević, Đurađ Branković i Vuk Grgurević, piše za portal “Poreklo” novinar i književnik Vojislav Ananić:

Preteču današnjeg naselja predstavlja tvrđava Kupinik čije se ruševine nalaze u jugoistočnom delu Obedske bare. Kupinovo je nastalo početkom 18. veka, u blizini tvrđave. U ovom području je bilo više manjih naselja već u 15. i 16. veku. Nastalo je od srednjovekovnog grada Kupinika, sazidanog od Mađara najverovatnije u 14. veku, kao kraljevsko utvrđenje na levoj obali Save. Ovaj deo je bio veoma važan, jer se odatle prelazilo u Srbiju. Grad okružen močvarom, mogao je dobro da se brani, a sa njegovih visokih kula, pružao se pogled nadaleko.

Kupinovo je jedino sremsko selo koje je bilo kraljevski grad. U njemu se nalazi crkva Svetog Luke, poznata kao Despotska crkva, koja je najstarija pravoslavna crkva severno od Save i Dunava. Iz temelja rušena, obnovljena je 1730. godine. Jezgro sela začelo se oko crkve Sv. Luke, zadužbine despota Đurđa Brankovića, i kasnije se širilo u jedino mogućem pravcu prema severoistoku, jer je južna strana bila močvarna. Prvi put Kupinovo se pominje 1733. godine i za tadašnje prilike, to je bilo veliko naselje.

Crkvu su obnovili srpski kapetan Mihailo Vasić i žitelji oko 1730. godine. Danas je crkva zajedno sa baroknim ikonostasom Jakova Orfelina iz 1780. zaštićena zakonom.

Kupinik se prvi put pominje 1388. godine kao ugarsko kraljevsko utvrđenje na levoj obali Save. Početkom 15. veka, ugarski kralj Sigismund, poklonio je Kupinik despotu Stefanu Lazareviću. Posle pada prestonog Smedereva 1451, u njega se uselio stari despot Đurađ Branković, koji je tu često boravio sve do kraja 1455. Tada ga je u decembru, iznenada napala i zarobila četa konjanika pod komandom zapovednika Beograda Janoša Silađija. U ovom sukobu, despot je izgubio tri prsta desne ruke i bio je zarobljen. Padom Smedereva, Kupinik je bio poslednja prestonica srpskih despota. Postao je poslednja prestonica srpskih vladara kada ga je legendarni despot Vuk Grgurević, poznat kao Zmaj Ognjeni, dobio od ugarskog kralja zbog ratnih zasluga protiv Turaka.

Turci su osvojili Kupinik 1521. godine i spalili ga. Od tada Kupinik prestaje biti prestonica, a Sulejman Veličanstveni prodire ka Beogradu, osvaja ga i razara. Tada je deo materijala iz Kupinova prenet u Beograd da bi se obnovila beogradska tvrđava. Pored Kupinova, na malom ostrvu u jugozapadnom delu Obedske bare, leže danas vidljivi ostaci grada Kupinik, rezidencije srpskih despota i poslednje prestonice.

Kupinik je imao izvanredan odbrambeni položaj jer je sagrađen na mestu na kome je okružen močvarom. S obzirom da je grad podignut u ravnici, preglednost je postignuta podizanjem visokih kula sa kojih je vidik ipak mogao da bude širok. Grad je imao četiri isturene kule u sastavu obimnih zidova i kapiju kroz koju se ulazilo. Svih pet kula, bilo je različitog oblika. Grad je sa svih strana bio opasan rovom a ulazna kula, gde je jedino bio moguć prilaz sa kopna, imala je pokretan most.



* Kupinik (6).jpg (151.93 KB. 1600x904 - viewed 45 times.)


Predanje kaže da je manastir Obed sagrađen početkom 16. veka od lađe kojom je despotica Angelina sa sinovima Jovanom i Đorđem i moštima svoga supruga, slepog despota Stevana Brankovića, doplovila do Srema u Kupinovo. U ovom manastiru se i zamonašila 1509. godine. Crkva i mali manastirski konak isprva su bili podignuti od hrastovih balvana, a srušeni su 1930, da bi na njenom mestu bila sazidana kapela kao uspomena na srednjovekovnu brvnaru.

Ni na zemlji, ni u vodi, na ostrvcetu na početku Obedske bare još uvek stoje ostaci Kupinika, tvrđave i prestonice poslednjih srpskih despota. Sa obale srednjovekovnog civilnog podgrađa, današnjeg živopisnog sremskog sela Kupinova, kratkom plovidbom čamcem između potopljenog drveća stiže se do zarušenih moćnih kula i zidina koje skriva visoka trska.


Tvrđava Kupinik u Kupinovu

Pod nežnom zelenom travom počiva Kupinik koji je u najtežim vremenima, tokom sedamdeset godina posle pada Smedereva, bio stub evropske odbrane od Osmanlija i čuvar srpskog identiteta. Neobjašnjivo je što poslednja srpska srednjovekovna prestonica, iako lako dostupna, u neposrednoj blizini Beograda, nikada nije arheološki istraživana. Klimatske prilike i bujanje rastinja koje ubrzano razaraju ostatke grada prete da uskoro neće ni imati šta da se istražuje, iako je reč o gradu koji čuva jednu od najvećih tajni srpske istorije.

- Kupinik je karika koja nedostaje u istoriji očuvanja srpskog identiteta - pričao nam je arheolog Petar Odobašić iz Turističkog info-centra Kupinovo, dok je vešto veslao između tamnih stabala potopljene šume. - Kad je Srbija 1459. posle pada Smedereva nestala kao država, ovaj grad je postao ne samo rezidencija srpskih despota već i prestonica nacije. U gradu na prvoj liniji odbrane Ugarske i Evrope od osmanlija niko nije ni hteo ni smeo da živi osim Srba. Kupinik u sledećih sedam decenija bio centar oko koga su se okupljali plemstvo, sveštenstvo i narod čuvajući identitet i tradiciju.

Bez grada skrivenog u sremskoj močvari Srbi bi verovatno nestali kao nacija, pretapajući se u narode Osmanskog cartva i Kraljevstva Ugarske. Dvorska crkva Svetog Luke u Kupinovu pružala je naročitu i nadu i veru srpskom narodu koji je stizao u zbegovima preko Save.


Crkva Svetog Luke u Kupinovu

- Hram je dobio ime po svetom apostolu i evanđelisti Luki čije su mošti ovde čuvane - kaže Odabašić. - Njih je od turskog vladara Epira otkupio despot Đurađ Branković 1453. i preneo u Smederevo, a već dve godine kasnije preneo ih je u novi hram koji je podigao u Kupiniku. Mošti su tu čuvane izvesno vreme, a onda su odnesene dalje, zbog opasnosti od ratnih razaranja.

Crkva Svetog Luke na obali Obedske bare i danas izgleda isto kao i u srednjem veku kad je od tvrđave do nje vodila drvena staza-mostića podignuta na visokim stubovima. Naime, do prvog zemljanog bedema grada, koji nije nestao ni pola milenijuma posle njegovog razaranja, u najvećem delu godine može se stići samo čamcem ploveći preko niske vode.



* Kupinik (7).jpg (155.11 KB. 1600x893 - viewed 36 times.)


- Kupinik, okružen šumom i močvarom bio je nedostupan i turskoj floti i pešadiji koja bi pokušala da ga drži u opsadi - pričao nam je Odobašić vodeći nas kroz nekadašnji vodeni kanal između zemljanih bedama i zidina grada. - Grad ima kvadratnu osnovu sa stranicama od 50 metara s veoma jakim kulama na uglovima. Podignut je na temelju starije tvrđave, najverovatnije rimske kasnoantičke, ali ni to nije najstariji sloj. Pronašli smo i tragove Kelta, ali i kamene alate koji svedoče da je Kupinovo bilo naseljeno još od neolita.

Kupinik postaje srpski u vreme despota Stefana Lazarevića koji ga ojačava, a utvrđivanje nastavlja despot Đurađ Branković. Tvrđava je izuzetno kvalitetno građena od tvrdih opeka između kojih je bila popuna od kamena i lomljene cigle, što im je davalo sposobnost da apsorbuju đulad u slučaju artiljerijskog napada. S njenih visokih kula pucao je pogled preko šuma i močvare prema Srbiji i Sremu.

- Zato je ovo bio glavni grad srpskih despota koji su sa vojskom i flotom šajkaša preuzeli odbranu juga Ugarske od Turaka - kaže Odobašić. - Kupinik je kontrolisao najvažniji prelaz preko Save, veliki meandar u kome reka pravi usku i dugu okuku.

Srpska vojska iz Kupinika je za kratko vreme kopnom i čamcima prelazila s kraja na kraj te "potkovice" rečnog toka od 25 kilometara i napadala Turke koji su proširili legendu o sukobu s natprirodnim silama.

- Zbog tih munjevitih prepada i pojavljivanja niotkuda iz šuma i močvara despot Vuk je najverovatnije i dobio nadimak Zmaj Ognjeni - kaže Odobašić. - On je upadao duboko u Srbiju i nanosio poraze Turcima, omogućavajući srpskom narodu da pređe u Kupinik i Srem, u slobodu. U vreme Prvog i Drugog srpskog ustanka potomci tih ljudi su se vraćali da obnove Srbiju, iz ovih krajeva je dolazila najveća vojna pomoć, ali se vraćala i baština i tradicija čuvana vekovima.


Tajanstvene kule

Najbolje očuvana osmougaona kula Kupinika danas je visoka oko 8 metra, ali to je tek oko trećine njene prvobitne visine. Zidovi kula su bili deblji od 3,5 metara.

- Do danas je najveća tajna zašto je svaka od kula Kupinika imala drugačiji oblik, iako su podignute u isto vreme, što je jedinstven slučaj - ističe arheolog Petar Odabašić. - Prva kula je bila kružna, druga osmougaona, treća šestougaona i četvrta kvadratna. Jedno objašnjenje glasi da su tako pravljene zbog odbrane od različitih vrsta tadašnjeg naoružanja. Drugo objašnjenje zvuči romantičnije, ali su merenja pokazala da imaju smisla. Pokazalo se da je svaka od kula u Kupiniku bila verna kopija neke kule iz srpskih prestonica Beograda i Smedereva, kao da su srpski despoti želeli da tako sačuvaju baštinu Srbije.

Kraj utvrđenog grada Kupinika se nalazilo civilno naselje, o čemu svedoče slučajni nalazi u dvorištima današnjeg Kupinova.

izvor

Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #8 on: September 29, 2018, 05:26:13 pm »


Kupinik kao detalj mape "Les environs de Belgrade", Pariz 1717. godine.

U donjem desnom uglu se vidi i Šabac.



* kupinik_1.jpg (343.76 KB. 1036x1024 - viewed 37 times.)

Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #9 on: September 30, 2018, 04:23:11 pm »


Kupinik, detalj mape Eigentlicher Entwurf der Weltberühmten Stadt und Vestung Belgrad, 1717. godina.



* kupinik.jpg (297.02 KB. 1490x1200 - viewed 43 times.)

Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #10 on: February 10, 2019, 10:09:20 am »


Reportaža sa otvaranja izložbe "Kupinik - poslednja prestonica srpskih despota", održanog u zavičajnom muzeju Ruma dana 23. novembra 2016. godine.



Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #11 on: February 10, 2019, 10:24:04 am »


Ista izložba je tokom prošle godine održana u zavičajnom muzeju u Jagodini.


Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #12 on: February 27, 2019, 11:01:23 am »



Kupinik, poslednji dvor despota Đurđa Brankovića


Srednjovekovna tvrđava Kupinik zarasla je u korov, od nje su ostali samo bedemi i o njoj vekovima niko ne brine, iako su tu stolovali Brankovići. Sada bi to moglo da se promeni zahvaljujući stručnjacima koji žele da spasu Kupinik od propasti.

Ovako je izgledao Kupinik u vreme srpskih despota, a njegov izgled rekonstruisali su stručnjaci Zavičajnog muzeja u rumi i Vojnog muzeja u Beogradu u okviru putujuće izložbe
Mada je srednjovekovna tvrđava Kupinik kategorisana kao nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja i pod zaštitom je države, o njoj vekovima niko ne vodi računa.


Kupinik je vodeni grad, izgrađen na ostrvu usred močvare

* kupinik_5.jpg (366.9 KB. 740x905 - viewed 15 times.)



Inicijativom stručnjaka započeo je ambiciozan projekat spasavanja Kupinika, poslednje prestonice srpskih despota nakon pada Smedereva pod tursku vlast. Povodom obeležavanja predstojećeg jubileja, 500 godina od pada tvrđave pod Turke, koji se obeležava 2021, Muzej Vojvodine je sa SANU pokrenuo projekat spasavanja Kupinika za šta od Ministarstva kulture treba da se obezbede sredstva za arheološka i istoriografska istraživanja.

Kupinik se nalazi u jugoistočnom delu Obedske bare, nedaleko od sela Kupinova, na ostrvu okružen močvarom, zbog čega je imao izuzetan odbrambeno-strategijski položaj. Nebrigom nadležnih, umesto da bude turistička atrakcija, zarastao je u korov koji su, da ironija bude veća, nedavno raskrčili strani studenti, učesnici Međunarodnog volonterskog kampa.


Ovako je izgledao Kupinik u vreme srpskih despota, a njegov izgled rekonstruisali su stručnjaci
Zavičajnog muzeja u rumi i Vojnog muzeja u Beogradu u okviru putujuće izložbe


* kupinik_4.jpg (282.97 KB. 1444x1446 - viewed 12 times.)



- Istorijski značaj ovog mesta je neprocenjiv jer je nakon pada Smedereva 1459. Kupinik narednih sedam decenija bio ne samo rezidencija, već i prestonica srpskih despota i centar srpstva, oko kojeg se okupljalo plemstvo, sveštenstvo i narod čuvajući identitet i tradiciju. Umesto izreke da je “pet do 12” za spas Kupinika, mi stručnjaci upozoravamo da je „četiri do 12“ ukazujući na ozbiljnost situacije i alarmantnost da se konačno pokrenu temeljna arheološka istraživanja - kaže arheolog Petar Odobašić iz Agencije za razvoj opštine Pećinci i predsednik Udruženja “Zeleni pogled”.

Stari grad Kupinik prvi put pominje se u dve povelje ugarskog kralja Žigmunda iz 14. veka kao ugarsko kraljevsko utvrđenje. Od početka 15. veka postaje rezidencija srpskih despota u kojoj su stolovali despoti Stefan Lazarević, Đurađ Branković, Vuk Grgurević, poznat kao Zmaj Ognjeni Vuk, Đorđe i Jovan Branković sa majkom Angelinom.

Kao poslednji gospodari Kupinova, koji je u velikom pohodu na Beograd 1521. osvojio Sulejman Veličanstveni, pominju se udovica Jovana Brankovića Jelena i njen sin despot Stefan Berislavić.

- Ne zna se tačno vreme izgradnje Kupinika, koji nije bio prevelik. Tvrđava je nepravilne četvorougaone osnove dimenzija 57 puta 52 metra i predstavlja “vodeni grad”. Građen je od lomljenog kamena obloženog opekom, sa masivnim bedemima oko kojih je prokopan rov dubok tri metra. Tvrđava je prolazila kroz dve faze gradnje, od jednostavnog ugarskog utvrđenja do utvrđenja srpske vlastele sa topovskim kulama i dobro obezbeđenom kapijom sa pokretnim mostom - objašnjava Biljana Lučić, arheološkinja Zavoda za zaštutu spomenika kulture u Sremskoj Mitrovici.

Stručni tim Zavičajnog muzeja u Rumi u saradnji sa Agencijom za razvoj opštine Pećinci i Vojnim muzejom u Beogradu organizovali su putujuću izložbu “Kupinik - poslednja prestonica srpskih despota” koja je izazvala veliko interesovanje u Srbiji.


Sve četiri kule različite da bi ličile na Beograd i Smederevo

Zanimljivo je da su sve četiri kule Kupinika različitog oblika - kružnog, osmougaonog, šestougaonog i kvadratnog. Za tu pojavu postoje dva objašnjenja: da su tako pravljene zbog odbrane od različite vrste tadašnjeg naoružanja, a drugo je romantičnije, da je svaka kula u Kupiniku bila verna kopija neke od kula iz srpskih prestonica Beograda i Smedereva.

Autor: Narcisa Božić
izvor



Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #13 on: February 27, 2019, 11:04:44 am »



Prilog o Kupiniku, Sremska TV.



Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Online Online

Posts: 25 973



« Reply #14 on: February 27, 2019, 11:12:47 am »



Stručni tim Zavičajnog muzeja u Rumi u saradnji sa Agencijom za razvoj opštine Pećinci i Vojnim muzejom u Beogradu organizovali su putujuću izložbu “Kupinik - poslednja prestonica srpskih despota” koja je izazvala veliko interesovanje u Srbiji.



Prilog o pomenutoj izložbi.




Logged
Pages:  [1] 2   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.022 seconds with 26 queries.