PALUBA
September 28, 2020, 04:16:11 am *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News: Važno
Pravilnik za postovanje vesti
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Del.icio.us Digg FURL FaceBook Stumble Upon Reddit SlashDot

Pages: [1]   Go Down
  Print  
Author Topic: Tvrđava Oštrik  (Read 286 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
MOTORISTA
Writer Palube
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 37 575



« on: September 15, 2020, 08:51:19 am »

Tvrđava Oštrik nalazi se severno od Prijepolja i pripadala je području Polimlja. U 15. veku nalazila se u posedu roda Kosače. Smeštena je na vrhu istoimenog brda na desnoj obali reke Lim, iznad ušća reke Bistrice u Lim. Zaravnjeni prostor uzvišenja pristupačan je samo sa severne padine. Tvrđava je opasana bedemima i kulama na uglovima. Na najvišem delu, uz severoistočni bedem, prisutni su ostaci neke građevine. Postoji i mišljenje da se Oštrik nalazio na suprotnoj, levoj obali Lima, na zaravni iznad strme strane u izvorištu Bučevske reke, na mestu Oštrik (Gradina) iznad sela Bučja, a između sela Ograda, Babina i Vrbova. I tu su evidentirani ostaci neke tvrđave. Tvrđava se spominje u poveljama za Stjepana Vukčića Kosaču 1448: castrum Osstrich i 1454 civitate Ostrich sit castris et pertinentiis suis.


* ostrik1.jpg (42.75 KB. 906x513 - viewed 11 times.)

Logged
MOTORISTA
Writer Palube
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 37 575



« Reply #1 on: September 15, 2020, 08:53:06 am »

Jedan od najznačajnijih srpskih srednjovekovnih gradova, još neistražen
D. GAGRIČIĆ utorak, 15. 09. 2020.

ZBOG okomitih litica, tvrđava Oštrik je najnepristupačniji od pet srednjovekovnih gradova u opštini Priboj.

Jedini prilaz je sa istočne strane, sa prevoja između novovaroških sela Rutoši i Čelice, ali na toj stazi, gde su u kamenu na usponu uklesani stepenici, nikako da se sretnu predstavnici opština Priboj i Nova Varoš, koje dele Oštrik, i dogovore o prvom krampu arheologa i novoj istorijskoj i turističkoj atrakciji?! Dok se Oštrik ne istraži, ostaje pitanje da li se baš ovde, na pašnjacima iznad sela ili koju desetinu kilometara dalje, u Miloševom dolu, na Jadovniku, čobanin Miloš Vojinović, po nagovoru majke i braće Vukašina i Petrašina, prerušio u "mlađano Bugarče" i nezvan "u svatove pođe nazorice" da se nađe u nevolji ujaku i srpskom caru, kako to kaže epska pesma "Ženidba Dušanova", nezaobilazna u svim antologijama pretkosovskog ciklusa.

Zavičajni muzej iz Priboja iskopavao je u svom ataru praistorijska naselja, otkrivao okna rudnika bakra Jarmovac, obnavljao manastir Mažići i uz javne radove vraća stari izgled tvrđave Jagat iznad grada. Međutim, ni pored više apela, nije uspeo da privoli komšije, da zajedničkim sredstvima i uz pomoć države - osvoje Oštrik. A tvrđava i okolina u međurečju Lima i Uvca kriju tragove nekoliko civilizacija, dok je u podnožju, kažu legende i toponimi, stolovala znamenita srpska loza Vojinovići iz 14. veka, bliski srodnici Nemanjića.

- Na visu Oštrik, visokom 1.283 metra, koji dominira Limskom dolinom i kotlinom prema Uvcu, na oko dva hektara lako su uočljivi ostaci kula i odbrambenih zidova tvrđave, podignuti na zaravni zatrpanog okna nekadašnjeg vulkana - kaže arheolog Savo Derikonjić, direktor Muzeja u Priboju. - Ovde se, u slučaju opasnosti, za sat hoda sklanjala vlastela sa vojskom, zalihama hrane i žita i sa stokom.

Tvrđava Oštrik je imala i kameni bazen za vodu, a mogla je da prima signale i poruke sa Jagata iznad Priboja i Kovina prema Prijepolju, dva najbliža od devet utvrđenih gradova, sa kojih se motrilo na Limsku dolinu.

- Dvori Vojinovića u Rutošima pružali su sigurnost i bezbednost, nedaleko od važnog karavanskog puta za Dubrovnik, Sarajevo, Ras i Pomoravlje - kazuje Derikonjić. - Imali su dobre prirodne uslove za odbranu, ali i ekonomski opstanak jer su u pitomoj župi, nedaleko od rudnika bakra Jarmovac i Banje. Vodu su dobijali sa izvora Zvečan.

U livadama i okućnicama zaseoka Kula u selu Rutoši ocrtavaju se ostaci bedema i podgrađa, a niže i carskog puta kojim su jezdile vojske i vlastela. Na zaravni Tepavac, odakle se kretalo na Oštrik, meštani ovdašnjih zaseoka u baštama i njivama izoravaju i dan-danas kamene ostatke zidina, kreča, sige... To je, kažu, pouzdan trag ruševina i pitaju se da li od velikog kolača za kulturu njima mogu da pripadnu mrvice, kako bi se otkopalo nasleđe.

ISTORIJSKI podaci kažu da su Vojinovići gospodarili Humom i župom Dabar, a da im je manastir Svetog Nikole u Banji kod Priboja, bio porodični mauzolej. Oni su ktitorske obaveze i brigu o manastiru preuzeli 1349. godine, nekoliko decenija posle prve obnove. Zapisi na nadgrobnim pločama, sačuvanim u patosu svetinje, svedoče da tu počivaju čelnik Radan, veliki čelnik Dimitrije, veliki knez Vojislav, pa majka Nikole Altomanovića, poslednjeg izdanka loze Vojinovića, čije su zemlje bile od Konavla do Rudnika.

Izvor: www.novosti.rs
Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 36 366



« Reply #2 on: September 15, 2020, 09:10:49 am »



Malo stariji tekst o ostacima srednjevekovnog grada Oštrik.


...


Veliko otkriće u Rutošima – grad iz srednjeg veka


Poznati pribojski arheolog Savo Derikonjić, direktor Zavičajnog muzeja u Priboju, nakon preliminarnih istraživanja koje je obavio u ataru sela Rutoši, na samoj razmeđi opština Nova Varoš i Priboj, tvrdi da je došao do epohalnog otkrića – ostataka srednjovekovnog grada u kojem je stolovala znamenita srpska loza Vojinovića.

Za ono što je pronašao, jedva vidljive ostatke srednjovekovnih zidina i bedema na planini Oštrik, koji su oduvek predstavljale nepoznanicu, Derikonjić smatra da su ostaci grada u kome je stolovala loza Vojinovića iz 13. i 14. veka, koja je bila u vrlo bliskom srodstvu sa Nemanjićima.

Derikonjić kaže da je reč o zaista značajnom otkriću i apeluje na Ministarstvo kulture i druge nadležne institucije da obezbede sredstva za detaljnije istraživanje i obnovu ovog srpskog srednjovekovnog grada,

Prema njegovim rečima, ovo bi zasigurno predstavljao pravu atrakciju i najznačajniju turističku ponudu ne samo u novovaroškom i pribojskom kraju, već i u celoj jugozapadnoj Srbiji.

„Dvori Vojinovića u selu Rutoši, na planini Oštrik, pružali su sigurnost i bezbednost na ovom delu karavanskog puta sa istoka ka Rasu i Pomoravlju na jednoj i Dubrovniku i Sarajevu na drugoj strani. Imali su dobre prirodne uslove za odbranu, ali i ekonomski opstanak u pitomoj dolini ovog kraja, a u blizini su im se nalazili izvorišta termalne vode u Pribojskoj Banji i u to vreme najveći evropski rudnik samorodnog bakra u Jarmovcu, sada predgrađu Priboja“, objašnjava arheolog.

Na planini Oštrik, oko sat hoda od sela Rutoši, na nadmorskoj visini od 1.238 metara, sa ostatka ove tvrđave koja zauzima oko tri hektara, ovaj grad loze Vojinovića dominira Limskom i Uvačkom kotlinom.

Ovde se u slučaju opasnosti sklanjala srpska vlastela sa vojskom, zalihama hrane, žita i stokom.

„Utvrđenje je imalo i dva kamena bazena za vodu, a njegovi branioci su mogli jednostavno da prime signale sa Jagata, starog grada kod Priboja i Kovina, stare utvrde kod Prijepolja, dve najbliže tvrđave, sa kojih se motrilo na dolinu reke Lim“, kaže poznati istraživač Polimlja.


Oštrik

* oštrik.jpg (407.55 KB. 920x612 - viewed 9 times.)



Podsećanja radi, prema istorijskim podacima Vojinovići su gospodarili Humom i župom Dabar, a obližnji manastir Sveti Nikola u Pribojskoj Banji kod Priboja im je bio porodični mauzolej.

Vojinovići su ktitorske obaveze i brigu o ovom manastiru, nemanjićkoj zadužbini iz 12. veka, preuzeli 1349. godine, nekoliko decenija nakon njegove prve obnove.

Zapisi na nadgrobnim pločama, sačuvani na podu ove svetinje, svedoče da u manastiru Sveti Nikola počivaju Čelnik Radan, Veliki čelnik Dimitrije i Veliki knez Vojislav, kao i majka Nikole Altomanovića, poslednjeg izdanka loze Vojinovića koji je gospodario prostorom od Konavla do Rudnika.

Inače, ovaj manastir je dugo bio sedište i Dabarske eparhije i poznat je po tome što poseduje najbogatiju riznicu u Srpskoj pravoslavnoj crkvi.

Meštani sela Rutoši pričaju da i danas u njihovim njivama iz plodne zemlje iskopavaju kamene ostatke zidina, kreča i sige, ali i drugih predmeta kojima se služila srpska vlastela.

Oni vele da bi istraživanje i obnova srpskog srednjovekovnog grada bila ne samo istorijski izuzetno vredna, već bi to moglo da bude i prvorazredna turistička atrakcija u ovom kraju sa netaknutom prirodom gde je razvoj seoskog turizma u povoju.


izvor

Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 36 366



« Reply #3 on: September 15, 2020, 09:51:06 am »



* * *


U srednjevekovnim poveljama, izdatim Stjepanu Vukčiću Kosači, istoričari su vec ranije utvrdili da se pominju još neki gradovi koji pripadaju Polimlju. Medutim, njihova ubikacija je veoma teška jer se na više mesta nalaze ostaci srednjovekovnih utvrđenja sa istim imenom.

Kako severoistočna granica Hercegovine polovinom XV veka još uvek nije sasvim detaljno utvrđena, to i postoje razlicite ubikacije pograničnih gradova na ovom terenu. Najbolji primer za to su gradovi Klek i Oštrik.

Grad Klek se pominje u izvorima 1444. g. kao >Chechnauchoy castello con lo contato< 1448. g. samo >castrum Klekh< a 1454.g. >civitate Clech cum castris et pertinentiis suis<. Najnovija arheološka rekognosciranja utvrdila su da se na levoj obali Uvca, na lokalitetu Grad na brdu Klek nalaze ostaci srednjovekovnog utvrđenja na desetak kilometara zapadno od Nove Varoši u ataru sela Rutoši. Ovaj srednjovekovni grad ima karakterističan terenski položaj, jer se nalazi u velikom meandru reke Uvca i gotovo sa tri strane je opkoljen vodom. Ostaci kule su vidljivi, kao i ostaci gradskih odbrambenih zidova, a u samom gradu i ostaci zidova nekih građevina. Zbog konfiguracije terena ceo grad ima izdužen nepravilan oblik. Prilaz mu je moguć samo sa obale reke. U neposrednoj blizini, idući prema zapadu, nalazi se srednjovekovna nekropola.

Na oko tri kilometra zapadno do Kleka, na levoj obali Bistrice, na samom vrhu brda Oštrik, nalaze se ostaci prostranog srednjovekovnog utvrđenja. Do sada poznati istorijski izvori pominju Oštrik tek 1448. godine kao >castrum Osstrikch<, a 1454. g. >civitate Ostrich cum castris et pertinentiis suis<. Nalazi se na takvom mestu sa kog su se mogla da prate sva kretanja u istočnom delu doline Bistrice. Prema podacima koje je objavila ekipa arheologa moguće mu je prići samo sa severa. U gradu je sačuvana kula, a njeni zidovi su veoma jaki i građeni u malteru kao i kod svih srednjovekovnih gradova. Interesantno je da je spoljni zid, koji je inace loše očuvan, rađen u suhozidu.

Prema dosadašnjim planovima, grad Klek ce biti ispitan, zašticen i konzerviran, jer će zbog izgradnje hidroelektrane na Uvcu, vrh na kome se nalazi ostati kao ostrvo u budućem jezeru. Oba grada, Klek i Oštrik, veoma su značajni i zbog sačuvanog dela arhitekture i još neistražene materijalne kulture zaslužuju dalje istraživanje. Ako se dokaže pretpostavka da se mogu povezati sa navedenim istorijskim izvorima, onda ce biti moguće tačno utvrditi istočnu granicu Hercegovine prema Srbiji polovinom XV veka.


Izvor: „Gradovi, trgovi i naselja u srednjem veku“, Milica Nikolić


* * *

Logged
Dreadnought
Global Moderator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Posts: 36 366



« Reply #4 on: September 21, 2020, 01:33:27 pm »




Logged
Pages: [1]   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.016 seconds with 26 queries.