PALUBA
October 18, 2018, 06:51:58 pm *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News: If you are experiencing problems during registration process, please contact us on flushroyal75@gmail.com or miodrag.radojkovic@paluba.info
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Del.icio.us Digg FURL FaceBook Stumble Upon Reddit SlashDot

Pages:  [1] 2 3 4 5 6 ... 301   Go Down
  Print  
Author Topic: Torpedni čamci klase "Shershen"  (Read 665257 times)
 
0 Members and 2 Guests are viewing this topic.
FF
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 912


« on: February 02, 2008, 01:40:20 pm »

By ORIĆAREB



TORPEDNI  ČAMAC  TIPA  “TČ-211”

Početkom 20 vijeka, zahvaljujući razvoju i ekspanziji motora sa unutrašnjim sagorevanjem pojavili su se mali i brzi brodovi kojima su glavno naoružanje bila torpeda te su iz tog razloga i nazvani Torpedni čamci. Britanci ih nazivaju “Motor Torpedo Boat”.

Što se tiče Jadranskog mora prvo veliko i vrlo uspješno korištenje torpednih čamaca izvedeno je za vrijeme prvog svjetskog rata od strane Italijana, kojom prilikom su potopili austro-ugarski bojni brod SMS Szent Istvan kod Premude.

Takav i slični događaji na moru animirali  su i druge mornarice da započnu sa gradnjom torpednih čamaca da bi se između dva rata stvorio standard toga broda dužine 15-30 m sa velikom brzinom od 30-50 čv. Obavezno su bili naoružani, kako koji, sa jednom, dve ili čak četiri torpedne cijevi. Za zaštitu su koristili po nekoliko mitraljeza ili lakih protuavionskih topova.
 
Za vrijeme Kraljevine SHS u saradnji s britanskim brodograditeljima napravljeno je nekoliko dobrih primjeraka ovog broda iz klase Uskok.
Za vrijeme drugog svjetskog rata izgrađeno je na stotine torpednih čamaca. Odigrali su važnu ulogu u cijelom nizu pomorskih operacija. Osim napada na neprijateljske brodove uspješno su korišteni u izviđanju, spašavanju oborenih pilota na moru i sl.

Završetkom drugog svjetskog rata JRM (Jugoslovenska Ratna Mornarica), pored ostalih brodova u svoj sastav je uvrstila i torpedne čamce tipa “Higgins”. To je bio tip američkog torpednog čamca. U periodu od 1949 do 1955 god izgrađeno je 76 torpednih čamaca u brodogradilištu  na Korčuli. Kasnije je pokušano i sa nekim protutipovima, ali se nije odmaklo daleko.
 
Početkom šezdesetih godina zbog novih odnosa u okruženju zaključilo se da je potrebno pristupiti modernizaciji flotnih snaga.  Iz tih razloga ugovorena je kupnja i isporuka torpednih čamaca  od SSSR-a, poznatih po oznaci “Projekt 206”. Isti ti brodovi su po NATO standardu  označeni kao Klasa “SHERSHEN”.


* Shersheni u svijetu 1960-1994.jpg (103.36 KB. 959x588 - viewed 1637 times.)

U JRM dotični brodovi cijelo vrijeme od uvođenja u Flotnu listu pa do brisanja iz iste vođeni su kao “Torpedni Čamci tipa TČ-211”. U daljnem tekstu koristićemo se ovim terminom iz poštovanja prema JRM.

Odmah na početku valja napomenuti da su Sovjeti ovaj tip Torpednog Čamca pored Yugoslavije prodali ili ustupili još i mnogim drugim malim mornaricama u svijetu, Egiptu, Angoli, Bugarskoj, Vijetnamu, Kongu, Sev. Koreji itd.


* Torpedni camac TC-211.jpg (312.16 KB. 1470x978 - viewed 2521 times.)

Prvi Torpedni Čamac TČ-211 dovežen je iz SSSR-a 1966 god. Tokom te godine i sledeće dovežena su još tri, TČ-212, 214 I 215. Ukupno četiri. Ostali deset  počevši sa TČ-213 pa zatim TČ-216 do TČ-224 od 1967 do 1971 god, izgrađeni su u “Titovom brodogradilištu” u Kraljevici po originalnoj ruskoj dokumentaciji.

Trup Torpednog Čamca tipa TČ-211 izrađen je od čeličnih limova koji su spojeni varenjem, kao i paluba. Nadgrađe, komandni most kao i jarbol je od aluminijskih limova i profila koji su spojeni uglavnom zakovicama, varenjem , a na dijelu iznad motornih prostora i vijcima radi mogućnosti demontiranja i skidanja po potrebi. To je izvedeno iz razloga da bi se mogli vaditi glavni motori i ostali glomazni pogonski uređaji kod kvara radi zamjene ili remonta. Sastoji  se od nekoliko odvojenih i vodonepropusnih odsjeka. Gledajući s pramca prvi je pramčani sudarni prostor (Pramčani kolozioni), pa slede, pramčana praona sa prvim mornarskim prostorom, drugi mornarski prostor, i u sredini broda, dve kabine, K-danta broda i pomoćnika, hodnik i radio kabina. Zatim sledi pramčani motorni prostor, pult za upravljanje i krmeni motorni prostor. Na kraju posle mašinskih prostora su krmene starešinske prostorije, kuhinja, ulazni hodnik i još jedna mala  starešinska kabina. I konačno na krmi krmeni sudarni prostor (Krmeni kolozioni).
 
Od pramca do krme nalazi se pet vodonepropusnih pregrada  što u određenim uslovima obezbjeđuje plovnost brodu bez obzira na oštećenja.
U nadgrađu je smješten BOC (Brodski Operativni Centar) u kome se nalazi i “Baklan” te u vertikali ispod jarbola OKM (Komandni Most) kao i vanjski Signalni Most. U sredini nadgrađa su prostorije gde su smješteni računarski i radarski pribori radara “MR-102” te zajedničke higijenske prostorije. U drugom dijelu nadgrađa su Art centrala sa priborima radara “MR-104” i priborima za daljinsko upravljanje sa topovima. Tu je također i glavni ulaz u mašinske prostorije.

Brod je pogonjen sa tri glavna dizel motora oznake M503A, na koje se oslanjaju tri pogonske osovinre i tri properela. Lijevi i desni glavni motor smješteni su u pramčanom mašinskom prostoru dok je treći srednji u krmenom mašinskom prostoru. Brodsko napajanje je sa 220 V jednosmjernog napona, koji se obezbjeđuje sa tri pomoćna motor generatora  također smještena u mašinskim prostorijama.
 
Pramčani tankovi goriva smješteni su ispod kabina komadanta, hodnika i radio kabine, suštinski ispred pramčanog mašinskog prostora. Krmeni tankovi ispod krmenih starešinskih prostorija tj. iza krmenog mašinskog prostora.

Brod je naoružan sa četiri torpeda, tipa M53VA  kalibra 533mm, sa pasivno akustičnom glavom za samonavođenje i bojevom glavom sa eksplozivnim punjenjem od 210 kg. Brzina torpeda je do 32 čv , a domet 10 Km. Potrebni podaci za torpedo se obezbjeđuju praćenjem cilja od strane radara “Baklan” dometa 40 Nm.

Za samoodbranu od vazdušnih i površinskih objekata brod raspolaže sa dva dvocijevna automatska topa 30 mm , oznake AK-230, daljinski upravljanim iz Art centrale na osnovu podataka dobijenih praćenjem cilja radarom “MR-104” ili optičkim, nišanskom  spravom zvanom CNS. Brzina gađanja po topu je 1050 met/min, a obezbeđen je redenikom od 500 metaka po cijevi. Redenici su smješteni u barbet ispod  kupole. Potrebni podaci za topove prilikom gađanja obezbeđuju se osmatračko-nišanskim radarom “MR-104”-RIS.



•   Standardni deplasman broda je 145 tona.
•   Puni deplasman je 170 tona.
•   Dužina je 34,6 m.
•   Širina je 6,75 m.
•   Gaz je 3,75 m.
•   Pogon je 3xM503A dizel motora sa tri propelera.
•   Maksimalna brzina preko 47 čv.  
•   Sa brzinom 30 čv može preći 850 Nm.
•   Posada 11 starešina i 12 mornara.
•   Naoružanje 2x AK230.
•   4x torpedo 533mm.
•   Atonomnost 5 dana.

Poslednji koji je vozio je TČ-214 kroz Bokeljski zaliv 1994 god. Izbrisani su iz Flotne liste 1995 godine.

« Last Edit: November 26, 2011, 06:03:57 pm by ORIĆAREB » Logged
FF
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 912


« Reply #1 on: February 02, 2008, 01:41:31 pm »

Pozdrav Rade,

brod na prethodnom postu nije onaj na postu pre njega. Ne znam kada (koje godine) si dospeo u Tivat, ali mislim da nisi zatekao ni jedan TČ tada. Rashodovan brod s oznakom 51 na zadnjem postu je nekadašnji torpedni čamac Jugosovenske Ratne Mornarice TČ-222 "Partizan II". JRM je imala 14 ovakvih brodova. Prva 4 kupljena su u SSSR-u (prva dva isporučena 1965), a preostalih 10 je izgradjeno prema ruskoj dokumentaciji u Kraljevici izmedju 1966 i 1971. SVi su dobili mena po partizanskim naoružanim brodovima iz II sv. rata.

Izbijanje rata na prostoru Hrvatske zateklo je TČ-222  na remontu u RMTZ "Velimir Škoripk" u Šibeniku gde je na koncu svega zarobljen i uvršten u sastav Hrvatske Ratne Mornarice kao TB-51 "Vukovar". Slično kao i sa raketnim čamcem sa pretposlednjeg posta, malo kasnije su uklonjene torpedne cevi i brod je korišćen kao motorna topovnjača i navodno - brzi minopolagač (bar je tako klasifikovan). Odavno je izbrisan iz flotne liste HRM.


Eto ti ga na - dok ja napisah post, nestade i slika i post na koji sam odgovorio.
« Last Edit: June 07, 2011, 05:25:16 pm by dreadnought » Logged
Rade
Administrator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 16 260



WWW
« Reply #2 on: February 02, 2008, 01:45:47 pm »

Primetio sam u zadnjem trenutku pravo da ti kažem. Uočljiv je pravac pružanja ivice palube, dok je korito kao korito vrlo slično (ako izuzmemo broj na trupu Smiley ). Zato sam pobrisao pa rekoh da je ubacim kad dodju torpednjaci na red.

Pitanje za tebe: imaš li listu torpednih čamaca po broju i imenu. Iz tri izvora dobio sam tri različita podatka tako da ne mogu da uskladim listu.
Logged
FF
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 912


« Reply #3 on: February 02, 2008, 02:03:45 pm »

Pa imam i ja iz nekoliko izvora i isto - ne podudaraju se svi. Ako se dobro sećam, u knjizi Kažimira Pribilovića "Naoružani brodovi mornarice NOVJ" na kraju ima spisak torpednih čamaca i podaci koji je TČ preuzeo ime od kog partizanskog broda. Mislim da mi je knjiga kod kuće, kad se vratim, pogledaću pa ću napisati.

Linija nije bez razloga slična - TČ i RČ su imali gotovo identičnu konstrukciju trupa, isti pogon (po tri zvezdasta motora M-503), isto artiljerijsko naoružanje itd.
Logged
FF
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 912


« Reply #4 on: February 03, 2008, 06:19:56 pm »

E ovako kaze Pribilović za torpedne čamce:

TČ-213 "Jadran" (kao NB-3 "Jadran")
TČ-214 "Topčider" (kao NB-4, kasnije BB-4 "Topčider")
TČ-215 "Ivan" (kao NB-5 "Ivan")
TČ-216 "Napredak" (kao NB-6 "Napredak")
TČ-217 "Kornat" (kao NB-8 "Kornat")
TČ-218 "Biokovac" (kao NB-9 "Biokovac")
TČ-219 "Sloga" (kao NB-10 "Sloga")
TČ-220 "Crvena Zvijezda" (kao NB-11 "Crvena Zvijezda")
TČ-221 "Borac" (kao NB-12 "Borac")
TČ-222 "Partizan" (kao NB-13 "Partizan")
TČ-224 "Pionir II" (kao NB-14 "Pionir")

Fale još 211, 212 i 223.


* TC-211.jpg (103.74 KB. 800x623 - viewed 2640 times.)


« Last Edit: December 03, 2010, 07:59:37 am by MOTORISTA, Reason: Prebacivanje slika u atačment » Logged
FF
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 912


« Reply #5 on: February 09, 2008, 07:52:15 am »

Jel' ima neko na forumu ko je služio mornaricu u torpednoj brigadi na jednom od TČ-jaca? Ove stare kuke tvrde kako su torpednjaci zahvaljujući fantastičnoj brzini bili najbolji brodovi za glisiranje. Iako su i po deklarisanoj max brzini (45čv) bili najbrži brodovi u floti JRM, navodno su pri određenim uslovima mogli izvući i preko 50čv. Mora da je bio fantastičan osećaj stajati na njegovom mostu sa komandama u rukama, dok pod tobom urlaju tri zvezdasta motora koji sa 12.000 KS prave vodopad iza krme, a prova štrči u vis kao da će ceo brod poleteti. Uh...


* tc221.jpg (40.29 KB. 800x261 - viewed 2284 times.)

« Last Edit: December 03, 2010, 08:00:41 am by MOTORISTA, Reason: Prebacivanje slika u atačment » Logged
MORNAR
vodnik I klase
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 643


« Reply #6 on: February 11, 2008, 06:39:04 pm »

Dragi FF, evo jedne "stare kuke", koje je imala čast ploviti na torpednom čamcu TČ-224 "Pionir II". Bili smo 2.divizion 17.brigade TČ, komandir KBB Rozarijo Ćapalija, a komandir broda PK Žarko Bartulović. U stvari nikad nismo znali kojom brzinom plovimo, jer nije bilo brzinomera, jedino smo se orijentisali po broju obrtaja (normalna vožnja 1500 obrt., brzina cca 25 čv. optimalna potrošnja goriva - 1tona nafte na sat vožnje !!!!!) Jednom smo sa Visa u Split vozili sa 35čv. (tako su nam rekli oficiri !!!) a najbrže posle remonta u Šibeniku 40č. Da ti kažem, istina je ono o vodopadi iza broda a da ne govorimo tek o rupi između broda i vodopada....
Po mojim informacijama TČ su imali maksimalni brzinu 45 čv.( ako se ne varam oko 4500 obrtja), posle toga su bile komande motora "plombirane" sa šipkom, koje se izvukla samo u slućaju velike opasnosti u ratu. Sa gasom  do "daske" moglo se izvuči 53 čvora ali samo za 10 do 15 minuta onda su se uništili motori.         
Logged
MORNAR
vodnik I klase
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 643


« Reply #7 on: March 04, 2008, 04:23:40 pm »

TORPEDNI ČAMCI (TT karakteristike)

Dužina: 34,08 m
Širina: 6,72 m
Visina (sa antenom):12,5 m

Gaz na krmi: 1,46 m
Gaz na pramcu:1,37m
Deplasma: 148t - 172t(puni)

Pogon: 3 Dizel motora po 4000KS
Rezervoar za naftu: 36 tona
Brzina: 25-30 ČV (ekonomska)
          45-53 ČV (maxsimalna)   

Borbeni odredi:
1. torpedno navigacijski, radar i identifikator
2. artilerija
3. torpedi i mine
4. signalisti i radiotelegrafisti
5. mašinci

Vodonepropustne pregrade:
01-10 pramčani kolizion
10-16 prvi mornarski
16-21 drugi mornarski
21-26 centralne prostorije
26-32 pramčana mašina
32-34 pult upravljanja
34-40 krmena mašina
40-44 prvi prostor mlađih oficira
44-48 drugi prostor mlađih oficira
48-52 krmeni kolizion

Gasne citadele:
1. prvi i drugi mornarski, boc,OKM, centralne prostorije
2. PUP,art.centrala
3. krmene prostorije

Posada: 24 (12 oficira + 12 mornara)

Baza: Lora, 17.brigada TČ, 1. i 2. divizion

op: Ako sam nešto promašio, onda su me slabo naučili !!!! Angry







 
 
Logged
Rade
Administrator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 16 260



WWW
« Reply #8 on: March 08, 2008, 08:55:22 pm »

Quote
Borbeni odredi:
1. torpedno navigacijski, radar i identifikator
2. artilerija
3. torpedi i mine
4. signalisti i radiotelegrafisti
5. mašinci

1. bo - navigacijski
2. bo - artiljerijsko raketni
3. bo - odred podvodnih oružja
4. bo - odred veze
5. bo - pogonski
6. bo - intendantski
7. bo - sanitetski

PS Za 6. i 7. bo nisam siguran baš (možda sam ih zamenio)
Logged
MORNAR
vodnik I klase
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 643


« Reply #9 on: March 10, 2008, 02:59:12 pm »

Rade,
dobro si ovo stručno složio BO. 6. i 7. BO su "stvar fikcije" istotako drugi dio 2. BO (artilerijsko -raketni)) Grin
Logged
Rade
Administrator
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 16 260



WWW
« Reply #10 on: March 10, 2008, 03:02:23 pm »

Na većim brodovima su "ispoštovani" svi brodski odredi, dok se na manjim brodovima primenjuje "zbrajanje" odreda. Tako je po formaciji, zamenik komandanta na PČ bio ujedno i komandir I i III bo, k-dir IV bo bio je i k-dir VI i VII bo.
Što se tiče artiljerijsko raketnog bo, takav mu je naziv, šta da se radi... Smiley
Logged
MORNAR
vodnik I klase
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 643


« Reply #11 on: March 19, 2008, 04:40:30 pm »

Do danas sam imao nadu, da još jednom u životu vidjim TČ u živo...... Danas sam izgubio poslednju nadu jer sam na ABG našao slike olupina nekadanašnjih TČ. Zamalo da nisam zaplakao..... Da bi znali koliko koliko smo jih održavali, bojali i glancali u ona vremena, kako smo bili ponosni ploviti na njih, najboljih, najbržih..............a sad rđaju negde zaboravljeni i opljačkani. Drugovi torpedisti,ode 17.brigada u smeče istorije............. :'( SLAVA JI !!!
 
Logged
FF
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 912


« Reply #12 on: March 19, 2008, 07:12:54 pm »

Ih, pa TČ-ci su brisani iz flotne liste još 1995. i ubrzo potom rashodovani i od njih su ostali samo ogoljeni trupovi nasukani na obalu Kalardova (kod aerodroma) i Župe Tivatske (ispod sportske dvorane). Ja sam prvi put bio u Arsenalu u Tivtu u leto 1994. i prva scena koju sam video kada sam prošao kroz prijavnicu, bilo je jedno 10-ak torpednih čamaca, vezanih uz operativnu obalu tačno naspram ulaza u Zavod, okrenuti pramcem prema obali i naređani jedan do drugog kao sardine. U sećanju su mi se urezale crvene petokrake na poklopcima torpednih cevi koje su gledale u mene, u tom prvom susretu s tim brodovima u Tivtu. Jedan je bio iskrivljen i naslonjen na bok susednog, verovatno je imao prodor vode. Već iduće godine, nije ih bilo...

Naravno, nisu opljačkani. Brodvi su uredno rashodovani, sve živo je skinuto s njih - motori, naoružanje, oprema, itd. Ostao je goli trup. Čak je i nadgrađe demontirano i verovatno izrezano. Korita su potom razbacana po tivatskom zalivu.
« Last Edit: March 19, 2008, 07:14:40 pm by FF » Logged
MORNAR
vodnik I klase
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 643


« Reply #13 on: March 20, 2008, 09:25:33 am »

Znam, da su bili odavno van stroja. Čak mislim, da posle povlačenja iz Lore nisu više isplovili. Ali ipak sam mislio, da je neko ostao... Možda je ostao onaj hrvatski.
Logged
FF
zastavnik I klase
*
Offline Offline

Posts: 1 912


« Reply #14 on: March 20, 2008, 10:59:08 am »

Neki TČ-ejci su još pre rata poslati u rahod. U Šibeniku je jedan od 2 koji su ostali već bio rashodovan. Možda će ti delovati interesantno tamo negde 1989/90. rađena je studija prenaoružavanja izvesnog broja TČ-jaca sa RBS-15 raketama.
Logged
Pages:  [1] 2 3 4 5 6 ... 301   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.02 seconds with 25 queries.