PALUBA
December 17, 2017, 10:29:54 pm *
Welcome, Guest. Please login or register.
Did you miss your activation email?

Login with username, password and session length
News: Za sve probleme prilikom registracije obratite se mailom na flushroyal75@gmail.com
 
   Home   Help Search Calendar Login Register  
Pages:  1 [2] 3   Go Down
  Print  
Author Topic: Tipovi jedrenjaka  (Read 17001 times)
 
0 Members and 1 Guest are viewing this topic.
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #15 on: August 04, 2017, 08:30:36 pm »

BARKETINA, BARK-BEŠTIJA, BARK-MATO.
Engleski Barquentine, barketine ili schooner barque

Ruski, Баркенти́на (шхуна-барк)

Italijanski Barcobestia,  nave goletta,

Kod nas gore napisani nazivi. Iako se u enciklopediama nalazi različita sistematizacija ,  za sigurno mogu tvrditi da se radi o sinonimima. U Vojnoj enciklopediji je pod isto jedrilje stavljena barketina i škuna bark, dvije slike isti brod, u stvari i jeste, ali to su sinonimi za isti tip jedrenjaka. Kratko u enciklopedijama nija baš tematika stručno odrađena.
Škuna bark se može pojvljivati sa 4-5 jarbola, na prednjem križna jedra a na ostalim sošna jedra. Kod Engleza i barketina može imati više jarbola.

Evo domaćih naziva Bark-beštija ili bark mato. Na prvom jarbolu penuni, na drugom giz, a na trećem randa.
Ili Na prvom jarbolu penuni I giz, na medzariji randa, na palu randa.   
Kod Vidovića, samo kaže: Barkentina-isto što I bark beštija.
U italijanskom riječniku barketina ne postoji.
Toliko za početak I mene je podugo mučio izraz barkantina I bark- beštija. To je samo sinonim, a barkantina se kao naziv pojavljuje kasnije.
Kasnije ću obraditi snast I jedra, sa starim I novim nazivima. Svaka kritika je dobrodošla.

* Slika zaslona 2017-08-04 u 21.23.03.png (456.13 KB. 602x449 - viewed 18 times.)

* Slika zaslona 2017-08-04 u 21.21.37.png (294.45 KB. 492x478 - viewed 15 times.)


« Last Edit: August 04, 2017, 08:51:58 pm by ML » Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #16 on: August 04, 2017, 08:43:44 pm »


* Slika zaslona 2017-08-04 u 21.40.01.png (623.43 KB. 739x586 - viewed 15 times.)

* Slika zaslona 2017-08-04 u 21.42.30.png (459.14 KB. 774x529 - viewed 14 times.)

Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #17 on: August 05, 2017, 07:15:22 pm »

JARBOLJE  BARK- BEŠTIJE, BARKENTINA (JARBURADA)

Ima obično tri jarbola. Na prvom jarbolu su križna jedra, a na druga dva sošna jedra i vršnjače.
Prednji jarbol (jarbul od prove, arbuo od prove)je sastavljen od tri nastavka:
Deblenjaka prednjeg jarbola (kolona, koluna od trinketa)
Košnog nastavka (arbuo od paroketa, ili arbuo od gabije)
Sljemeni nastavak
Jarbolet vrhovnjače  - oba se zovu  arburet od prove, jarbulet od prove)
Na prednjem jarbolu se nalaze križevi.
Debleni križ (penuo od trinketa)
Donji košni križ (penuo paroketa donjeg, penuo gabije de bašo)
Gornji košni križ (penuo paroketa gornji, penuo od gabije de šužo)
Sljemeni križ (penuo od papafiga)
Križ vrhovnjače (penuo od kontre)
To je objašnjenje kao na slici, ŠB Jadran ima debleni križ, košni križ i sljemeni križ.
Glavni jarbol, vele jarbol (arbuo od medzarije, jarbul od mojstre)
Krmeni jarbol ( arbuo od pala)
Oba jabola sui z dva dijela, deblenjak  I jarbulet odnosno nastavak sa nazivom jarbola (jarbul od rande, arbuo od rande I arburet od kontrarande od majstre ili pala)

Ovdje su dva paroketa , odnosno gabije, mada se gabije rijeđe upotrebljava jer je to križno jedro na drugom jarbolu barka. Jadran ima samo jedno križno jedro (paroket )

* Alberatura_di_una_nave_goletta.jpg (214.92 KB. 1400x990 - viewed 18 times.)


Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #18 on: August 06, 2017, 10:16:51 am »

Još jedan primjer. Italijanski izrazi i stari pomorski izrazi istočne obale.
Potrebno je razjasniti da je italijanski velaccino isto što i pappafico odnosno papafig. To je jedro prvo ispod kontre.
U starom riječniku 1813 ima samo pappafico.
Parrocchetto-paroket se isto više upotrebljava nego gabija od trinketa.

* Slika zaslona 2017-08-06 u 10.56.02.png.jpg (269.09 KB. 1108x801 - viewed 13 times.)

* Slika zaslona 2017-08-06 u 09.05.08.png.jpg (322.02 KB. 923x592 - viewed 12 times.)

* Slika zaslona 2017-08-06 u 06.48.43.png (146.67 KB. 444x445 - viewed 12 times.)

* Slika zaslona 2017-08-06 u 06.49.03.png (282.52 KB. 425x951 - viewed 14 times.)

* Slika zaslona 2017-08-06 u 06.50.50.png (26.84 KB. 346x86 - viewed 160 times.)

Logged
kumbor
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 12 800


« Reply #19 on: August 06, 2017, 01:17:12 pm »


Pošto se situlacija intenzivira na najbolji mogući način, mada sa malo diskusije, jer se javlja poglavito samo uvaženi ML, postavljam pitanje razlučenja fiksne snasti (arburade jarbolne) od pomične snasti - manovre. Molim za komentar ako je ikome do toga na ovu fjaku nenormalnu od preko 100 farenhajta.

Ja sam posustao!
Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #20 on: August 06, 2017, 05:02:34 pm »

Nadam se da će se još neko javiti.
JEDRA, IDRA JIDRA

* Slika zaslona 2017-08-06 u 17.13.18.png.jpg (277.14 KB. 1065x716 - viewed 16 times.)

* Slika zaslona 2017-08-06 u 16.32.09.png.jpg (287.86 KB. 969x590 - viewed 12 times.)

Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #21 on: August 07, 2017, 06:57:08 pm »

MANOVRA , OPUTA
“Manovra znači sve konoplje skupa, koje je na jarborih”
Dijeli se na :
-Leteću manovru(bijelu manovru it. Manovre correnti  ) pomičnu oputu. To je konoplje koje nije stalno privezano na oba kraja , te služi za razne manovre penuna, odnosno jedara. Tu spdaju braci , mure, škote, drece, mantići…..
- Manovru crnu(Manovre dormienti o fisse)nepomičnu oputu. Crna manovra je konoplje katramano I određeno da stoji fiso, da se ne mice; to konoplje drži jarbule od sprjeda I sa strane, straji mustać, kaneštreli, pataraci, grižele…

* Slika zaslona 2017-08-07 u 19.35.14.png (107.68 KB. 698x608 - viewed 12 times.)


Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #22 on: August 07, 2017, 06:58:39 pm »


* ship_sloop_fidente.gif (918.23 KB. 7060x5786 - viewed 22 times.)

ova slika ako se poveća, što je omogućeno, vide se brojevi, radi lakšeg traženja konopa.

Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #23 on: August 07, 2017, 08:11:27 pm »

LETEĆA MANOVRA  (Manovre correnti)
Davati ću redom, po brojevima u tabeli, pošto su u tabeli već obrađeni nazivi, napisat ću samo nove takop da se može shvatiti o čemu se radi.
Npr. Drizza di parrocchetoto volante- dreca od paroketa de šužo-Podigač gornjeg križnog jedra…
Ovde je nepoznato samo dreca (drizza, podigač)
Imamo  ital..amantigli, amaticchio, mantichio, mantic.
Mantić ide od kraja penuna do inkapelaja
Ovde je mobilan samo na paroketu, kod ostalih penuna je fiksan.

* Slika zaslona 2017-08-07 u 21.09.38.png (63.81 KB. 936x553 - viewed 11 times.)

nastavlja se, brojevi se mogu vidjeti na povećanoj slici jedrenjaka.

Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #24 on: August 09, 2017, 04:13:40 pm »

Braccio , brac, praća, konopi su vezani na krajeve  penuna tako da se isti mogu bracijavati, tj. Okretati kako zahtjeva vjetar.
Ostini, venecijanski ghia, braca koja drži il picco,.
Skotta , škota
Mura, mura, oglav (škotom se drži jedro šotovento , murom sovravento)
Ritenuta, italijansko znaćenje je za konop koji služi za držanje nagiba buma, mi bi to možda nazvali škotom rende, škotom deblenjaka.  Na ovim slikama je prikazana škota,, kao konop koji zateže zadnje donje oko rande.
Inače klasično ritenuta znači ovo:

* Slika zaslona 2017-08-09 u 16.49.59.png (36.82 KB. 308x272 - viewed 86 times.)

* Slika zaslona 2017-08-09 u 16.52.28.png (62.59 KB. 921x574 - viewed 9 times.)

* Slika zaslona 2017-08-09 u 16.52.52.png (23.53 KB. 921x157 - viewed 9 times.)


Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #25 on: August 10, 2017, 08:28:29 am »

IMBROGLI, IMBROLJI, ubralje, užeta sa kojima se sa donje palube mogu donekle smotati jedra kad su otvorena, ubirači , tanji konopi -užeta sa kojima se jedra-idra ubiru uz jarbol ili uz križ.
Imbruji su i konopi koji idu od sredine penuna prema dva donja kraja kvadratnog jedra, tako da se imbrujavanje (ubiranje) počinje ; tako da se donji kraj jedra isaje(diže) do penuna, tako da se jedro onesposobi za otpor vjetru, a mornaru omogući da ga zavije. ( to su it. Caricascotte delle vele quadre)
Imbruji na sredinini , caricamezzi (srednje ubralje)
Serapenun, serrapennoni, je isto ubralja na gornjoj trećini jedra.
Na randama imamo imbruje: gornje, di pena;srednje, di gola; donje di sotto.
Na konrarendi je isto imbruj od kontrarande, imbrogli di conraranda
Kod nas isto imbrulji, konopci za skračivanje jedra, za hvatanje trcarola ( to su konopčiči na jedru za kraćenje)
Konop kojim se mainaje (spušta), alabasso

Dolje još par izraza za sidro-ankoru.
Capone, kapun je gornja  šipka sidra, koja ga izravnava kada leži na dnu. 
Grua, gruja je konzola van broda na kojoj je neki paranak…. Gruja od ankore je konzola na kojoj visi sidro.

* Slika zaslona 2017-08-07 u 07.39.07.png (74.04 KB. 964x775 - viewed 9 times.)


Logged
kumbor
kapetan bojnog broda
*
Offline Offline

Gender: Male
Posts: 12 800


« Reply #26 on: August 10, 2017, 09:21:25 am »


Grujom je Nikša iz Vranjica zvao sohu za spuštanje kaića na PČ-134. Znam da se nekako razlikuje gruja od krana-tovarice-sohe, ali on je tako zvao.
Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #27 on: August 10, 2017, 09:35:51 am »

Gruje su i sohe za čamce jer su okrenute moru preko boka broda, gruja je brodsko izraz i za dizalicu..
Kod Ivelića: gvozdene grede na kojima se podižu i drže obješene barke.
Kada je brod na putovanju , ankora visi na drvetu koji se zove gruja.
Barke vise na grujama....

* affond10.jpg (22.52 KB. 480x368 - viewed 9 times.)


ZAPOVIDI, KOMANDE
Pošto smo kod leteće manovre samo još par zapovjedi.
Opšti pokret, kada mornari idu u snast za razapinjanje jedara je Na idra.
Diži jedra, znači razapni je Isa, pri tome se i specificira jedro npr. Isa trinket.
Išat,išavat, isat (još išivat, zdvignut, dvizat) idro.
Za spuštanje, majna ili kala, zatvorit jedra.
Npr  na trinketu, trinket se prvo imbroja(ubere) pa zavije i veže saketama.
Za zatvaranje jedara je komanda Šera, npr. Šera papafig. (it. Serrare)
Trcarol, trcaroli krati. Uzeti tercarole skratiti jedro. Skratiti jedro na jednu , na dvi ili na tri ruke trcaroli. Konopčići se zovu i matafjuni.
Trcarol još taracrul,tercarol, tercarul (it.terzarolo)

« Last Edit: August 10, 2017, 09:45:12 am by ML » Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #28 on: August 10, 2017, 07:10:58 pm »

CRNA MANOVRA , MANOVRE DORMENTI O FISI

Crna manovra je konoplje katramano I određeno da stoji fiso.
Bompresso, bumpres , kosnik .
Briglie di bompresso e di controfiocco, mustać, žica koja veže vrh baštuna I aštu doli.
A one druge dvi , ke gredu svaka svoju bandu , to su venti, it.venti di bompresso.
Lande it.lande , sprežnjaci pripone, svaka sartija ima svoju landu, to su obično plosnata gvožđa na koja se montiraju bigote, it. bigotte di landa.
Bigote. steznice se stavljaju I na dno sartije, it. bigotte di sartia. Bigote sa provučenim konopom čine tiranat, a sve služi za stegnut pavijun. Pavijun ili sartije. To su konopi preparte (sa strane koja pritežu I učvrščuju jarbol.
Lande +tiranti+sartije + grižele= pavijun
Grižele  it.griselle , za poć na jarbol ima od merlina upletenu selbicu, a to se zove grižela (svaki skalin je grižela)
Marciapiede, stojnica, ispod bumpresa kao i na penunima.
Pataraci it paterazzi, zaputke, oni su pričvrščeni po strani, na bandi ili fjanku, više prema krmi , sa sartijama drže jarbul.
Patarecini, it. patarezzini , zaputki,  “sartija na jarboreti”
Mantić, it amantigli, ovde se govori o fiksnim, ona dva katranisana konopa vezana na kraj penuna, a sa druge strane za inkapelaj (inkapelaj je točka u kojoj se sakupljaju sartije)   

* Slika zaslona 2017-08-10 u 20.03.41.png (57.63 KB. 907x549 - viewed 5 times.)


Bilo bi poželno da se dodaju nadopune, pogotovo od strane primoraca, koji vjerovatno pamte koji pojam koji se vuče kroz generacije. Isto je poželjan svaki komentar.                                                                                                                           

Logged
ML
kapetan korvete
*
Offline Offline

Posts: 6 627



« Reply #29 on: August 11, 2017, 07:38:41 am »

Prije nego nastavim, par detalja.
Tarozzi, torozzi, stap od željeza ili drveta, koji služi za držanje razmaka sartija, ali i kao prva stepenica.
Corridore, rida,je konop, koji ide kroz bigote i kojim se zateže sartija, konop i bigote čine tirant. Danas su tiranti metalni na okretanje.

* Slika zaslona 2017-08-11 u 08.29.14.png (311.61 KB. 940x695 - viewed 14 times.)

* Slika zaslona 2017-08-11 u 08.31.03.png (32.55 KB. 207x355 - viewed 9 times.)

Logged
Pages:  1 [2] 3   Go Up
  Print  
 
Jump to:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.19 | SMF © 2013, Simple Machines
Simple Audio Video Embedder

SMFAds for Free Forums
Valid XHTML 1.0! Valid CSS!
Page created in 0.039 seconds with 41 queries.