Višecevni bacači raketa


Višecevni bacači raketa - VBR (multiple rocket launcher - MRL) je kao i sva raketna artilerija generalno manje precizna od "klasične" artilerije i ima manju "rate of fire", ali to nadoknađuje sa više cevi, tako da ima mogučnost dostavljanja veče težine eksploziva na cilj sa razarajučim efektom. VBR se upotrebljavaju na "živu" silu u rajonu prikupljnanja, a manje na zaštičene ciljeve.

Istorija:

Prvo razvijen u 1409, Korejski Huacha je najverovatnije prvi primer oružja, sličnog današnjim VBR. Iako su neki Kinezi tvrdili da je Huacha replika Kineske "huo Ce", ne postoji jasan dokaz koje godine je točno razvijen "huo Ce", što tvrdnju kineda dovodi u pitanje. Takode istorijske podatke o "huo Ce" je vrlo teško nači, dok je upotreba "Huacha" detalno opisana, a njegov veliki efekat odražen je u preprečenju invazije "Hidejošija" na Koreje. Postoje i neki grubi crteži "huo Ce" dizajna u Huolongjing, i oni podsječaju na Korejski "Huacha", čiji se crteži mogu nači u dokumentima. Čak su na osnovima tih dokumenata izradili kopiju
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Jedan od prvih modernih VBR bio je Nemački Nebeluerfer iz sredine 1930-ih godina. Oružje je bilo vučno i malih dimenzija.
  [ Attachment: You are not allowed to view attachments ] [ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Tek su tokom Drugog Svetskog rata saveznici razvili slične sisteme, koji su po pravilu bili samohodni, i od kojih je možda najpoznatiji Sovjetska "katjuša" 82 mm BM-8 i 132 mm BM-13, poznat i kao 'Staljinove orgulje. Prvi put su bile korištene u Sovjetsko-Japanskom ratu, a kasnije slavu su doživele na Istočnom frontu. Katjuša je bio jednostavan sistem, sa šinama postavljenima na kamijon.
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


Na zapadu su sistem postavili na krov tenka Šerman, te tako dobili T34 Calliope, sa raketama kalibra 114 mm (4.5 inch) , ali je korišten u samo malom broju primeraka.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ] [ Attachment: You are not allowed to view attachments ] [ Attachment: You are not allowed to view attachments ]



Dalji razvoj sledi isti obrazac jednostavnog dizajna. Jedan od narazširenijih sistema je Sovjetski BM-21 "Grad" sa 40 cevi kalibra 122 mm i dometa do 40 km.
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]


Kod kasnijih sistema poboljšana je preciznost i domet raketa, uvođeni su savremeni sistemi za upravljanje vatrom, prepunjavanje je ubrzano uvođenjem raketa u kontejnerima. To je bitna prednost, jer isti lanser može upotrebljivat rakete različitih kalibara.
Primer modernog sistema je Američki ATACMS
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]
Ili turski Toros, kalibra 230 ili 260 na šasiji FAP 2026, korištenog za M-77 Oganj
[attachment=10]