Torpedni čamci klase "Shershen"

[ORIĆAREB]

Sustavi za navođenje obrađuju se od 100. stranice.
Naslovi:
1. osnovni zahtevi i funkcionisanje sistema za samonavođenje
a) daljina otkrivanja
b) Tačnost navođenja
c) Sigurnost dejstva
Po mom mišljenju zanimljiv je tekst o torpednom aparatu na TČ211.
Tu je opisano pripemanje torpednog aparata za upotrebu.

Meni se ipak najviše sviđa ova rečenica: "..funkcionisanje sistema za samonavođenje". Verovatno ima i koja
propratna Blok šemica......daj šta daš.

[duje]

Sustavi za navođenje obrađuju se od 100. stranice.
Naslovi:
1. osnovni zahtevi i funkcionisanje sistema za samonavođenje
a) daljina otkrivanja
b) Tačnost navođenja
c) Sigurnost dejstva
Po mom mišljenju zanimljiv je tekst o torpednom aparatu na TČ211.
Tu je opisano pripemanje torpednog aparata za upotrebu.

Onda je to druga stvar. Mene ja bunilo, u tvom postu, jer si napisao TR53/IV, a to je pravolinijsko tprpedo.

[ORIĆAREB]

PUTANJA Torpeda nakon lansiranja do cilja

Prije nego isplovimo i lansiramo torpedo da vidimo malo šta će ono morati da odradi i izvede prije nego
što stigne do cilja.
U momentu kad barutni gasovi u torpednoj cijevi gurnu torpedo prema izlazu, prebaci se pokretna poluga i time se aktivira pogon torpeda. Proradi mu motor i svi izvori napajanja jednosmjernog i izmjeničnog napona. Sve se to dešava dok torpedo joši nije ni napustilo torpednu cijev.  Padom u more ono naglo zaronjava na dubinu od skoro trideset metara (30m ). Dosegavši navedenu dubinu okreće se i nastoji da se vrati na  BOJEVU  Dubinu od 5-8 m (pet do osam metara) te na toj dibini vozi da bi se odradila tzv. DS oko 500 m (pet stina metara). Za to vrijeme torpedo se stabilizira poslije šoka od pada u more i istovremeno upaljači se dovode u bojevo stanje. Deo za samonavođenje (elektronika i ostalo) upotpunosti se dovode do faze aktiviranja. Odradom DS-a torpedo ponovo zaranja i to na TRAŽEĆU Dubinu od 25m (dvaset pet metara) i dosegavši je, uključuje se glava za samonavođenje. Pošto se radi o pasivnom načino samonavođenja torpedo tj. negova glava vrši samo “slušanje” u određenom diapazonu ispred sebe nebi li osjetila koje kavu podvodnu buku propelera, motora ili sličnog izvora. Toko će ono voziti na TRAŽEĆOJ Dubini od 25 m sve dok ne primi signal od glave za samonavođenje da je otkrila tj. ta je u kontaktu sa ciljem. Javljanjem glave da je u kontaktu torpedo se ponovo penje na BOJEVU Dubinu od 5-8 metara i tako vozi sve dok ne dođe ispod  izvora šuma.
Prije dolaska ispod cilja, još za vrijeme DS faze vožnje, uspostavljen je aktivni (elektromagnetski) nekontaktni upaljač koji je skupa sa torpedom  uspostavio svoje magnetno polje. Prolaskom ispod cilja koji također poseduje i svoje vlastiti magnetno pole, dolazi do “iskrivljenja” magnetnog polja torpeda uzajamnim djelovanjem i aktiviranjem upaljača te do eksplozije.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

Na gornjoj slici pokušao sam koliko toliko slikovito prikazati tu putanju torpeda od momenta pada u more do prolaska ispod cilja. Koliko sam uspio sam bog zna. Uglavnom tekst je nastao uzajamnom saradnjom mene i mog drugara “Duje”.
Kao Tehničko lice moram priznati da sam nekim stvarima s današnje distance, nakon nekog razmišljanja u principu oduševljen,. Zašto?
Ako se uzme u obzir da smo mi ta torpeda dobili od Rusa sredinom šezdesetih,to bi značilo da su ga oni uveli u upotrebu puno i ranije. Tehnološki gledano, u ta vremena nije još bilo u pravom smislu ni tranzistorske tehnologije , a kamo li današnje itegrirane, da ne pominjem procesore.  Mora da su uglavnom koristili, pretpostavljam neki oblik cevne tehnologije. A u tom slučaju sve je bilo sto puta komplikovanije izvesti što se tiče i napajanja i gabarita i amortizovanja teški uslova koji su se pojavljivali lansiranjem i padom torpeda u vodu. Svaka im čast.

[lovac]

Oricareb, u pravu si: kompletna elektronika u urđaju za samonavođenje i u nekontaktnom upaljaču torpeda 53-VA je napravljeno u cevnoj tehnologiji. Jedini poluprovodnički elementi su diode, i ništa više.
Svi aktivni sklopovi su građeni od elektronskih cevi. Doduše, ne radi se o klasičnim cevima koje smo nekada viđali kod starih porodičnih radio aparata, ovde se radi o minijaturnim cevima, koje nemaju klasična nožišta, već se leme za štampanu ploču ... takvu vrstu elektronike su proizvođači iz SSSR su koristili do sedamdesetih godina, možda i kasnije.

[ORIĆAREB]

Oricareb, u pravu si: kompletna elektronika u urđaju za samonavođenje i u nekontaktnom upaljaču torpeda 53-VA je napravljeno u cevnoj tehnologiji. Jedini poluprovodnički elementi su diode, i ništa više.
Svi aktivni sklopovi su građeni od elektronskih cevi. Doduše, ne radi se o klasičnim cevima koje smo nekada viđali kod starih porodičnih radio aparata, ovde se radi o minijaturnim cevima, koje nemaju klasična nožišta, već se leme za štampanu ploču ... takvu vrstu elektronike su proizvođači iz SSSR su koristili do sedamdesetih godina, možda i kasnije.

Zahvaljujem "Lovac", moje pretpostavke su vođene uglavnom čistom logikom na osnovu mog višedecenijskog praćenja elektroničke tehnoligije Istoka i Zapada. Nisam imao priliku nikad da vidim nikakvu dokumentaciju glave za samonavođenje dotičnog torpeda, a volio bi. Ovako nemogu ni u snu da priložim bilo kakvu funkcionalnu šemu te elektronike i tih sklopova. Javlja se poneko da zna za ovu ili onu knjigu opisa, ali niko ništa da priloži. A mora da postoji, siguran sam.
Da, logičano je korištenje u to vrijeme tog tipa El. cijevi sa lemljenjem da bi se izbjegli loši kontakti u podnožju zbog teških uvjeta (vlage, temparatura, šokova od udarca i sl. ) i malog i skučenog prostora za smještaj.
I još jedan razlog, bitan, radijacija. Cevima ništa, poluprovodnici, kaput...štono reče Švabo.

[ORIĆAREB]

MATIČNA BAZA TORPEDNIH ČAMACA


Glavna tj.  Matična baza i luka Torpednih čamaca tipa TČ-211 bila je luka “LORA”.  Od prvog  TČ-211, doveženog iz Rusije, daleke 1965,  pa preko ostalih doveženih ili izgrađenih u Kraljevici, sa zadnjim TČ-224, pa sve do sredine 1991 god, uvijek su bili vezani u luci Lora. Iz matične luke su izbivali uglavnom kad su bili na koje kakvim zadacima tipa BG, Vježbi, Obezbeđenja, Pratnji, Remonta itd. Lokacija veza prikazana je na donjoj slici (žuti kvadrat). Prvih godina vezani su od početka naznačene pozicije gledajući s desna, a u nastavku su bili stari Higinsi. Kako su s godinama Higinsi jedan po jedan nestajali iz flote, TČ-jci su se postepeno pomjerali ulijevo, a polako su s desna “nadirali” RTOP brodovi. Nestankom Higinsa i pojavom kompletnog diviziona RTOP brodova , početkom 80-tih god, gledajuči s desna prvo su bile vezane RTOP, a potom u nastavku TČ-jci. Svi su bili vezani u tzv. “četverovez-u”, prvi divizion – desno, a drugi – lijevo. Tako je i ostalo do Balkanskog cunamija. Inače prilikom boravka u matičnoj luci Lora, TČ-jci su bili u krajnje defanzivnoj opremljenosti tj. nikada nisu na sebi imali bilo kakav oblik BK (Borbenog Kompleta). Nisu imali ni ukrcana torpeda ni municiju unutar barbeta ili topova. Vrlo rijetko se dešavalo da ipak po koji proboravi dan ili eventualno noć sa naoružanjem u Lori, ali to je bila prijeka nužnost.

[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]
[ Attachment: You are not allowed to view attachments ]

[kilezr]

 Mesec dana BG-a. Pola u Lori a pola na terenu. Znači, tek po isteku su se iskrcavala torpeda i municija iz barbeta.

[ORIĆAREB]

Mesec dana BG-a. Pola u Lori a pola na terenu. Znači, tek po isteku su se iskrcavala torpeda i municija iz barbeta.

Pa ti si "Kile" bio u krajnje privilegiranoj poziciji, BG u Lori i to samo mjesec dana. Do početka 80-sete
mi smo drljali ko pravi patnici van Lore i po dva, a ponekad i više mjeseci. Neš ti tog "vašeg" BG-ja.
Ali bilo vam je ugodnije, priznam.

[duje]

Za vrijeme BG, vojska je spavala na brodu. Kada nismo bili u BG, spavali su u zgradi broj 2 i 3.
I za starješine je bio organiziran smještaj u zgradi 2, s tim, da su u zgradi spavali večinoma neoženjeni (oni koji nisu imali stanove u gradu. U spavaonama za podoficire bilo je max. 5 kreveta. Znači priličan komfor. Automobile smo mogli parkirati  iza zgrade.
Od 1974. godine hrana u starješinskoj menzi bila je besplatna za neoženjenje, a za oženjene kada su bili u službenoj smjeni.

[motorista 57 klasa]

79/80 BG trajao 1 mesec uglavnom van Lore.
Ukrcao se na 221 1. septembra pravo  u BG. Bili smo nekoliko dana u Lori obzirom da nas je bilo tri nova motorista
dok nismo položili ispit za obavljanje dužnosti i odmah isplovili na Vis.
početkom 80. avganistanska kriza, Titova bolest i ostalo isplovili 06.01.1980 i vratili se 09.04.1980 u Loru.
Uglavnom smo se vozili na relaciji Vis (Češka vila) Lastovo (potkop) Ploče (Baćine).
Mornari sve vreme na brodu bez mogućnosti izlaska u grad a starešine posle otprilike 2 meseca iz Ploča kratka poseta Splitu
i nazad na brod.